Canonical Ref: KS 6.86
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
मेने मेनापि तत्सर्वं पत्युः कार्यमभीप्सितम् । भवन्त्यव्यभिचारिण्यो भर्तुरिष्टे पतिव्रताः ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
मेना इति । मेनापि पत्युर्हिमालयस्य तत्सर्वमभीप्सितं कार्यं मेनेऽङ्गीचकार । तथाहि । पतिरेव व्रतं यासां ता भर्तुरिष्टेऽभीप्सिते न विद्यते व्यभिचारो यासां ता अव्यभिचारिण्यो भवन्ति भर्त्तुचित्ताभिप्रायज्ञा भवन्तीति भावः
अन्वयः:
मेना अपि पत्युः तत् सर्वम् अभीप्सितं कार्यं मेने । (तथा हि) पतिव्रता भर्तुः इष्टे अव्यभिचारिण्यो भवन्ति ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
मेने
Lemma: मन्
POS: 8. P. • Verb: मेने
मेनापि
Lemma: मेना
POS: f
मेनापि
Lemma: अपि
POS: ind
तत्
Lemma: तद्
POS: pron
सर्वं
Lemma: सर्व
POS: pron
पत्युः
Lemma: पति
POS: m
कार्यम्
Lemma: कार्य
POS: n
अभीप्सितम्
Lemma: अभीप्स्
POS: Desid. Ā.
भवन्त्य्
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: भवन्ति
अव्यभिचारिण्यो
Lemma: अव्यभिचारिन्
POS: adj
भर्तुर्
Lemma: भर्तृ
POS: m
इष्टे
Lemma: इष्ट
POS: n
पतिव्रताः
Lemma: पतिव्रता
POS: f
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.86. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.