Canonical Ref: KS 6.73
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
काठिन्यं स्थावरे काये भवता सर्वमर्पितम् । इदं तु भक्तिनम्रं ते सतामाराधनं वपुः ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
काठिन्यमिति । भवता सर्वं काठिन्यम् । अनम्रत्वमित्यर्थः । स्थावरे स्थिरे काये । शिलामय इत्यर्थः । अर्पितं न्यस्तम् । सतामर्हतामाराधनं पूजासाधनं त इदं वपुस्तु जङ्गममित्यर्थः । भक्तिनम्रम् । काठिन्यलेशोऽप्यत्र नास्त्यन्यथा नम्रत्वासंभवादित्यर्थः । तथा चासाधारण्यं ध्वन्यते
अन्वयः:
भवता सर्वं काठिन्यं स्थावरे काये समर्पितम्, सताम् आराधनं ते इदं वपुस्तु भक्तिनम्रम् ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
काठिन्यं
Lemma: काठिन्य
POS: n
स्थावरे
Lemma: स्थावर
POS: adj
काये
Lemma: काय
POS: m
भवता
Lemma: भवत्
POS: adj
सर्वम्
Lemma: सर्व
POS: pron
अर्पितम्
Lemma: अर्पय्
POS: 10. Ā.
इदं
Lemma: इदम्
POS: pron
तु
Lemma: तु
POS: ind
भक्तिनम्रं
Lemma: भक्ति
POS: f
भक्तिनम्रं
Lemma: नम्र
POS: adj
ते
Lemma: त्वद्
POS: pron
सताम्
Lemma: सत्
POS: adj
आराधनं
Lemma: आराधन
POS: adj
वपुः
Lemma: वपुस्
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.73. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.