Canonical Ref: KS 6.64
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
इत्यूचिवांस्तमेवार्थं दरीमुखविसर्पिणा । द्विरिव प्रतिशब्देन व्याजहार हिमालयः ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
इतीति । इत्यूचिवानुक्तवान् । वचेः क्वसुप्रत्ययः । हिमालयो हिमवान्गुहानां मुखेषु विवरेषु विसर्पतीति तथोक्तेन प्रतिशब्देन तमेव पूर्वोक्तमेवार्थं द्विर्द्विवारम् । `द्वित्रिचतुर्भ्यः सुच्` (पा.5|4|18) इति सुच्प्रत्ययः । व्याजहार बभाषे
अन्वयः:
इति ऊचिवान् हिमालयो गुहामुखविसर्पिणा प्रतिशब्देन तम् अर्थं द्विः व्याजहार इव ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
इत्य्
Lemma: इति
POS: ind
ऊचिवांस्
Lemma: वच्
POS: 2. P.
तम्
Lemma: तद्
POS: pron
एवार्थं
Lemma: एव
POS: ind
एवार्थं
Lemma: अर्थ
POS: mn
दरीमुखविसर्पिणा
Lemma: दरीमुख
POS: m
दरीमुखविसर्पिणा
Lemma: विसर्पिन्
POS: adj
द्विर्
Lemma: द्विस्
POS: ind
इव
Lemma: इव
POS: ind
प्रतिशब्देन
Lemma: प्रतिशब्द
POS: m
व्याजहार
Lemma: व्याहृ
POS: 1. Ā. • Verb: व्याजहार
हिमालयः
Lemma: हिमालय
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.64. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.