Canonical Ref: KS 6.63
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
एते वयममी दाराः कन्येयं कुलजीवितम् । ब्रूत येनात्र वः कार्यमनास्था बाह्यवस्तुषु ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
एत इति । किं बहुना एते वयममी दारा इयं कुलस्य जीवितं प्राणभृतां परमप्रेमास्पदमित्यर्थः । कन्या । अत्रैषां मध्ये येन जनेन वः कार्यं प्रयोजनं ब्रूत । तदिति शेषः । येन तदपि दोयत इति भावः । रत्नहिरण्यादिकं तु न मे गण्यमित्याह-बाह्यवस्तुकनकरत्नादिष्वनास्थानादरः । प्रसज्यप्रतिषेधेऽपि नञ्समास इष्यते । अदेयं न किंचिदस्तीति भावः
अन्वयः:
एते वयम्, अमी दाराः, कुलजीवितम् इयं कन्या । अत्र येन वः कार्यं, ब्रूत । बाह्यवस्तुषु अनास्था ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
एते
Lemma: एतद्
POS: pron
वयम्
Lemma: मद्
POS: pron
अमी
Lemma: अदस्
POS: pron
दाराः
Lemma: दार
POS: mn
कन्येयं
Lemma: कन्या
POS: f
कन्येयं
Lemma: इदम्
POS: pron
कुलजीवितम्
Lemma: कुल
POS: n
कुलजीवितम्
Lemma: जीवित
POS: n
ब्रूत
Lemma: ब्रू
POS: 2. Ā. • Verb: ब्रूत
येनात्र
Lemma: येन
POS: ind
येनात्र
Lemma: अत्र
POS: ind
वः
Lemma: त्वद्
POS: pron
कार्यम्
Lemma: कार्य
POS: n
अनास्था
Lemma: अनास्था
POS: f
बाह्यवस्तुषु
Lemma: बाह्य
POS: adj
बाह्यवस्तुषु
Lemma: वस्तु
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.63. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.