Canonical Ref: KS 6.29
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
तामस्मदर्थे युष्माभिर्याचितव्यो हिमालयः । विक्रियायै न कल्पन्ते संबन्धाः सदनुष्ठिताः ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
तामिति । अस्मदर्थेऽस्मत्प्रयोजने निमित्ते सति युष्माभिस्तां पार्वतीं हिमालयो हिमवान्याचितव्यः । याचेर्दुहादित्वादप्रधाने कर्मणि तव्यप्रत्ययः । आवश्यकं चैतदित्यह-सद्भिः सत्पुरुषैरनुष्ठिताः संघटिताः संबन्धाः यौनादयो विक्रियायै वैकल्योत्पादनाय न कल्पन्ते न पर्याप्नुवन्ति । न समर्था इत्यर्थः । अलमर्थयोगाच्चतुर्थी
अन्वयः:
अस्मदर्थे युष्मामिः तां हिमालयो याचितव्यः, सदनुष्ठिताः सम्बन्धः विक्रियायै न कल्पन्ते ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
ताम्
Lemma: तद्
POS: pron
अस्मदर्थे
Lemma: मद्
POS: pron
अस्मदर्थे
Lemma: अर्थ
POS: mn
युष्माभिर्
Lemma: त्वद्
POS: pron
याचितव्यो
Lemma: याच्
POS: 1. Ā.
हिमालयः
Lemma: हिमालय
POS: m
विक्रियायै
Lemma: विक्रिया
POS: f
न
Lemma: न
POS: ind
कल्पन्ते
Lemma: क्ﾱप्
POS: 1. P. • Verb: कल्पन्ते
संबन्धाः
Lemma: सम्बन्ध
POS: m
सदनुष्ठिताः
Lemma: सत्
POS: adj
सदनुष्ठिताः
Lemma: अनुष्ठा
POS: 1. Ā.
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.29. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.