Canonical Ref: KS 6.19
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
सत्यमर्काच्च सोमाच्च परमध्यास्महे पदम् । अद्य तूच्चैस्तरं तस्मात्स्मरणानुग्रहात्तव ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
सत्यमिति । अर्कात्सूर्याच्च सोमाच्चन्द्राच्च परमुच्चैः पदं स्थानमध्यास्महे तिष्ठामः । वयमिति शेषः । सत्यम् । `अधिशीङ्स्थासां कर्म` इति कर्मत्वम् । अद्य तु तव कर्तुः । स्मरणमेवानुग्रहः प्रसादस्तस्माद्धेतोः । ताभ्यामर्केन्दुभ्यामुच्चैस्तरमत्युच्चं पदम् । अध्यास्महे इति सम्बन्धः । उच्चैस्तरमिति द्रव्यप्रकर्षत्वान्नामुप्रत्ययः
अन्वयः:
(हे भगवन् !) अर्कात् सोमाच्च परं पदम् अध्यास्महे सत्यम् । अद्य तु तव स्मरणाऽनुग्रहात् ताभ्याम् उच्चैस्तरं पदम् अध्यास्महे ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
सत्यम्
Lemma: सत्य
POS: adj
अर्काच्
Lemma: अर्क
POS: m
च
Lemma: च
POS: ind
सोमाच्
Lemma: सोम
POS: m
च
Lemma: च
POS: ind
परम्
Lemma: पर
POS: pron
अध्यास्महे
Lemma: अध्यास्
POS: 2. P. • Verb: अध्यास्महे
पदम्
Lemma: पद
POS: mn
अद्य
Lemma: अद्य
POS: ind
तूच्चैस्तरं
Lemma: तु
POS: ind
तूच्चैस्तरं
Lemma: उच्चैस्तर
POS: adj
तस्मात्
Lemma: तद्
POS: pron
स्मरणानुग्रहात्
Lemma: स्मरण
POS: n
स्मरणानुग्रहात्
Lemma: अनुग्रह
POS: m
तव
Lemma: त्वद्
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.19. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.