Canonical Ref: KS 6.17
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
यदध्यक्षेण जगतां वयमारोपितास्त्वया । मनोरथस्याविषयं मनोविषयमात्मनः ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
यदिति । यद्यस्मात्कारणाज्जगतामध्यक्षेणाधिपेन त्वया वयं मनोरथस्याभिलाषस्याविषयमगोचरमात्मनः स्वस्य मनोविषयं मनोदेशमारोपिताः प्रापिताः । तस्माद्विपक्वं फलमिति पूर्वेण संबन्धः । `सकलजगदन्वेष्टव्यस्य भगवतोऽपि वयमन्वेष्या भवाम; इति परमोत्कृष्टा वयमिति भावः
अन्वयः:
यत् जगताम् अध्यक्षेण त्वया वयं मनोरथस्य अविषयम् आत्मनो मनोविषयम् आरोपिताः ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
यद्
Lemma: यत्
POS: ind
अध्यक्षेण
Lemma: अध्यक्ष
POS: m
जगतां
Lemma: जगन्त्
POS: n
वयम्
Lemma: मद्
POS: pron
आरोपितास्
Lemma: आरोपय्
POS: 10. Ā.
त्वया
Lemma: त्वद्
POS: pron
मनोरथस्याविषयं
Lemma: मनोरथ
POS: mn
मनोरथस्याविषयं
Lemma: अविषय
POS: m
मनोविषयम्
Lemma: मनस्
POS: n
मनोविषयम्
Lemma: विषय
POS: mn
आत्मनः
Lemma: आत्मन्
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.17. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.