Canonical Ref: KS 5.8
Metrical Form: वंशस्थम्
Sanskrit (Devanāgarī)
विमुच्य सा हारमहार्यनिश्चया विलोलयष्टिप्रविलुप्तचन्दनम् । बबन्ध बालारुणबभ्रु वल्कलं पयोधरोत्सेधविशीर्णसंहति ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
विमुच्येति ॥ अहार्यनिश्चया अनिवार्यनिश्चया सा गौरी विलालाभिश्चलाभिर्यष्टिभिः प्रतिसरैः प्रविलुप्तं प्रमुष्टं चन्दनं स्तनान्तगतं येन तं तथोक्तं हारं मुक्तावलीं विमुच्य विहाय बालारुणबभ्रु बालार्कपिङ्गलं पयोधरयोः स्तनयोरुत्सेघेनोच्छ्रायेण विशीर्णा विघटिता संहतिरवयवसंश्लेषो यस्य तत्तथोक्तं वल्कलं कण्ठलम्बिस्तनोत्तरीयभूतं बबन्ध । धारयामासेत्यर्थः
अन्वयः:
अहार्यनिश्चया सा विलोलयष्टिप्रविलुप्तचन्दनं हारं विमुच्य बालारुणबभ्रु पयोधरोत्सेधविशीर्णसंहति वल्कलं बबन्ध ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
विमुच्य
Lemma: विमुच्
POS: 6. Ā.
सा
Lemma: तद्
POS: pron
हारम्
Lemma: हार
POS: mn
अहार्यनिश्चया
Lemma: अहार्य
POS: adj
अहार्यनिश्चया
Lemma: निश्चय
POS: m
विलोलयष्टिप्रविलुप्तचन्दनम्
Lemma: विलोल
POS: adj
विलोलयष्टिप्रविलुप्तचन्दनम्
Lemma: यष्टि
POS: fn
विलोलयष्टिप्रविलुप्तचन्दनम्
Lemma: प्रविलुप्
POS: 6. Ā.
विलोलयष्टिप्रविलुप्तचन्दनम्
Lemma: चन्दन
POS: mn
बबन्ध
Lemma: बन्ध्
POS: 4. P. • Verb: बबन्ध
बालारुणबभ्रु
Lemma: बाला
POS: f
बालारुणबभ्रु
Lemma: अरुण
POS: adj
बालारुणबभ्रु
Lemma: बभ्रु
POS: adj
वल्कलं
Lemma: वल्कल
POS: mn
पयोधरोत्सेधविशीर्णसंहति
Lemma: पयोधर
POS: m
पयोधरोत्सेधविशीर्णसंहति
Lemma: उत्सेध
POS: m
पयोधरोत्सेधविशीर्णसंहति
Lemma: विशृ
POS: 4. P.
पयोधरोत्सेधविशीर्णसंहति
Lemma: संहति
POS: f
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 5.8. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.