Canonical Ref: KS 1.47
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
तस्याः शलाकाञ्जननिर्मितेव कान्तिर्भ्रुवोरानतलेखयोर्या । तां वीक्ष्य लीलाचतुरामनङ्गः स्वचापसौन्दर्यमदं मुमोच ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
तस्या इति । आयतलेखयोर्दीर्घरेखयोस्तस्याः पार्वत्या भ्रुवोः संबन्धिनी शलाकयाञ्जनेन निर्मितैव स्थिता या कान्तिर्लीलाचतुरां विलाससुभगां तां कान्तिं वीक्ष्यानङ्गः स्वचापसौन्दर्येण यो मदस्तं मुमोच । इह सौन्दर्यातिशयोक्तिः
अन्वयः:
आयतलेखयोः तस्या भ्रुवोः शलाकाऽञ्जननिर्मिता इव या कान्तिः, लीलाचतुरां तां वीक्ष्य अनङ्गः स्वचापसौन्दर्यमदं मुमोच ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तस्याः
Lemma: तद्
POS: pron
शलाकाञ्जननिर्मितेव
Lemma: शलाका
POS: mf
शलाकाञ्जननिर्मितेव
Lemma: अञ्जन
POS: n
शलाकाञ्जननिर्मितेव
Lemma: निर्मा
POS: 2. P.
शलाकाञ्जननिर्मितेव
Lemma: इव
POS: ind
कान्तिर्
Lemma: कान्ति
POS: f
भ्रुवोर्
Lemma: भ्रू
POS: f
आनतलेखयोर्
Lemma: आनम्
POS: 1. P.
आनतलेखयोर्
Lemma: लेखा
POS: f
या
Lemma: यद्
POS: pron
तां
Lemma: तद्
POS: pron
वीक्ष्य
Lemma: वीक्ष्
POS: 4. P.
लीलाचतुराम्
Lemma: लीला
POS: f
लीलाचतुराम्
Lemma: चतुर
POS: adj
अनङ्गः
Lemma: अनङ्ग
POS: m
स्वचापसौन्दर्यमदं
Lemma: स्व
POS: adj
स्वचापसौन्दर्यमदं
Lemma: चाप
POS: mn
स्वचापसौन्दर्यमदं
Lemma: सौन्दर्य
POS: n
स्वचापसौन्दर्यमदं
Lemma: मद
POS: m
मुमोच
Lemma: मुच्
POS: 6. Ā. • Verb: मुमोच
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 1.47. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.