Canonical Ref: KS 1.24
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
तया दुहित्रा सुतरां सवित्री स्फुरत्प्रभामण्डलया चकासे । विदूरभूमिर्नवमेघशब्दादुद्भिन्नया रत्नशलाकयेव ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
तयेति ॥ स्फुरत्प्रभामण्डलया तया दुहित्रा सवित्री जनयित्री । `स्वरतिसूतिसूयतिधूञूदितो वा` (पा.7|2|44) इतीडागमः । विदूरस्याद्रेः प्रान्तभूमिर्विदूरभूमिः । `अवदूरं विदूरस्य गिरेरुत्तुङ्गरोधसः । काकतालीयसीमान्ते मणीनामाकरो भवेत् ॥` इति बुद्धः । नवमेघशब्दादुद्भिन्नया रत्नशलाकया रत्नाङ्कुरेव सुतरां चकासे रराज
अन्वयः:
स्फुरत्प्रभामण्डलया तया दुहित्रा सवित्री विदूरभूमिः नवमेघशब्दात् उद्भिन्नया रत्नशलाकया इव सुतरां चकासे ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तया
Lemma: तद्
POS: pron
दुहित्रा
Lemma: दुहितृ
POS: f
सुतरां
Lemma: सुतराम्
POS: ind
सवित्री
Lemma: सवित्री
POS: f
स्फुरत्प्रभामण्डलया
Lemma: स्फुर्
POS: 6. Ā.
स्फुरत्प्रभामण्डलया
Lemma: प्रभा
POS: f
स्फुरत्प्रभामण्डलया
Lemma: मण्डल
POS: mfn
विदूरभूमिर्
Lemma: विदूर
POS: adj
विदूरभूमिर्
Lemma: भूमि
POS: f
नवमेघशब्दाद्
Lemma: नव
POS: adj
नवमेघशब्दाद्
Lemma: मेघ
POS: m
नवमेघशब्दाद्
Lemma: शब्द
POS: m
उद्भिन्नया
Lemma: उद्भिद्
POS: 7. Ā.
रत्नशलाकयेव
Lemma: रत्न
POS: mn
रत्नशलाकयेव
Lemma: शलाका
POS: mf
रत्नशलाकयेव
Lemma: इव
POS: ind
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 1.24. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.