एष्टारमेषिता संख्ये सोढारं सहिता भृशम् । रेष्टारं रेषितं व्यास्यद्रोष्टाऽक्षः शस्त्र-संहतीः ॥
शस्त्रैर्दिदेविषुं संख्ये दुद्यूषुः परिघं कपिः ।अर्दिधिषुर्यशः कीर्तिमीर्त्सुं वृक्षैरताडयत् ॥
भूयस्तं धिप्सुमाहूय राज-पुत्रं दिदम्भिषुः ।अहंस्ततः स मूर्च्छा-वान्संशिश्रीषुरभूद्ध्वजम् ॥
आश्वस्याऽक्षः क्षणाल्लोकान्बिभ्रक्षुरिव तेजसा । रुषा बिभ्रज्जिषु-प्रख्यं कपिं बाणैरवाकिरत् ॥
संयुयूषुं दिशो बाणैरक्षं यियविषुर्द्रुमैः । कपिर्मायामिवाऽकार्षीद्दर्शयन्विक्रमं रणे ॥
वानरं प्रोर्णुनविषुः शस्त्रैरक्षो विदिद्युते । तं प्रोर्णुनूषुरुपलैः स-वृक्षैराबभौ कपिः ॥
स्वां जिज्ञापयिषू शक्तिं बुभूर्षू नु जगन्ति किम् । शस्त्रैरित्यकृषातां तौ पश्यतां बुद्धिमाहवे ॥
मायाभिः सु-चिरं क्लिष्ट्वा राक्षसोऽक्लिशित-क्रियम् । संप्राप्य वानरं भूमौ पपात परिघाऽऽहतः ॥
पवितोऽनुगुणैर्वातैः शीतैः पूत्वा पयो-निधौ । बभञ्जाऽध्युषितं भुयः क्षुधित्वा पत्रिभिर्वनम् ॥
उच्चैरञ्चित-लाङ्गूलः शिरोऽञ्चित्वेव संवहन् । दधद्विलुभितं वातैः केशरं वह्नि-पिङ्गलम् ॥
जरित्वेव जवेनाऽन्ये निपेतुस्तस्य शाखिनः । व्रश्चित्वा विवशानन्यान्बलेनाऽपातयत्तरून् ॥
दमित्वाऽप्यरि-संघातानश्रान्त्वा कपि-केशरी । वनं चचार कर्तिष्यन्नर्त्स्यन्निव निरङ्कुशः ॥
पारं जिगमिषन्सोऽथ पुनरावर्त्स्यतां द्विषाम् । मत्त-द्विरद-वद्रेमे वने लङ्का-निवासिनाम् ॥
"यद्यकल्प्स्यदभिप्रायो योद्धुं रक्षः-पतेः स्वयम् । तमप्यकर्त्स्यमद्याऽहं" वदन्नित्यचरत्कपिः ॥
"हते तस्मिन्प्रियं श्रुत्वा कल्प्ता प्रीतिं परां प्रभुः । तोषोऽद्यैव च सीतायाः परश्चेतसि कल्प्स्यति।" ॥
आहूय रावणोऽवोचदथेन्द्रजितमन्तिकात् । "वने मत्त इव क्रुद्धो गजेन्द्रः प्रधनेष्वटन् ॥
ययाथ त्वं द्विषामन्तं भूयो यातासि चाऽसकृत् । शशक्थ जेतुं त्वं देवान्मायाः सस्मर्थ संयति ॥
त्वं ससर्जिथ शस्त्राणि दद्रष्ठाऽरींश्च दुःसहान् । शस्त्रैरादिथ शस्त्राणि त्वमेव महतामपि ॥
स त्वं हनिष्यन्दुर्-बुद्धिं कपिं व्रज ममाऽऽज्ञया । मा नाऽञ्जी राक्षसीर्मायाः प्रस्तावीर्मा न विक्रमम् ॥
मा न सावीर्महाऽस्त्राणि मा न धावीररिं रणे । वानरं मा न संयंसीर्व्रज तूर्णमशङ्कितः।" ॥
अनंसीच्चरणौ तस्य मन्दिरादिन्द्रजिद्व्रजन् ।अवाप्य चाऽऽशिषस्तस्मादायासीत्प्रीतिमुत्तमाम् ॥
गते तस्मिन्नुपारंसीत्संरम्भाद्रक्षसां पतिः ।इन्द्रजिद्विक्रमाऽभिज्ञो मन्वानो वानरं जितम् ॥
संसिस्मयिषमाणोऽगान्मायां व्यञ्जिजिषुर्द्विषः । जगत्पिपविषुर्वायुः कल्पान्त इव दुर्धरः ॥
लोकानाशिशिषोस्तुल्यः कृतान्तस्य विपर्यये । वने चिकरिषोर्वृक्षान्बलं जिगरिषुः कपेः ॥
रोदिति स्मेव चाऽऽयाति तस्मिन्पक्षि-गणः शुचा । मुक्त-कण्ठं हतान्वृक्षान्बन्धून्बन्धोरिवाऽऽगमे ॥
आश्वसीदिव चाऽऽयाति तद्वेग-पवनाऽऽहतम् । विचित्र-स्तबकोद्भासि वनं लुलित-पल्लवम् ॥
"न प्राणिषि दुराचार ! मायानामीशिषे न च। । नेडिषे यदि काकुत्स्थं" तमूचे वानरो वचः ॥
स-सैन्यश्छादयन्संख्ये प्रावर्तिष्ट तमिन्द्रिजित् । शरैः क्षुरप्रैर्मायाभिः शतशः सर्वतो मुहुः ॥
वानरः कुल-शैलाऽऽभः प्रसह्याऽऽयुध-शीकरम् । रक्षस्-पाशान्यशस्-काम्यंस्तमस्-कल्पानदुद्रुवत् ॥
धनुष्-पाशभृतः संख्ये ज्योतिष्-कल्पोरु-केशरः । दुधाव निर्नमस्-कारान्राक्षसेन्द्र-पुरस्-कृतान् ॥
