Canonical Ref: VR 2.23.32
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
आराधिता हि शीलेन प्रयत्नैश्चोपसेविताः । राजानः संप्रसीदन्ति प्रकुप्यन्ति विपर्यये ॥
Roman Transliteration (IAST)
ārādhitā hi śīlena prayatnaiścopasevitāḥ | rājānaḥ saṃprasīdanti prakupyanti viparyaye ||
English Scholarly Translation
The monarchs are always propitiated by being served with assiduity and good temper; they are offended when any thing contrary to it happens.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
आराधिता
Lemma: आराधय्
POS: 10. Ā.
हि
Lemma: हि
POS: ind
शीलेन
Lemma: शील
POS: mn
प्रयत्नैश्
Lemma: प्रयत्न
POS: m
चोपसेविताः
Lemma: च
POS: ind
चोपसेविताः
Lemma: उपसेव्
POS: 1. Ā.
राजानः
Lemma: राजन्
POS: m
सम्प्रसीदन्ति
Lemma: सम्प्रसद्
POS: 1. P. • Verb: सम्प्रसीदन्ति
प्रकुप्यन्ति
Lemma: प्रकुप्
POS: 4. P. • Verb: प्रकुप्यन्ति
विपर्यये
Lemma: विपर्यय
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.23.32. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.