Canonical Ref: VR 2.23.1
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
अभिवाद्य तु कौसल्यां रामः संप्रस्थितो वनम् । कृतस्वस्त्ययनो मात्रा धर्मिष्ठे वर्त्मनि स्थितः ॥
Roman Transliteration (IAST)
abhivādya tu kausalyāṃ rāmaḥ saṃprasthito vanam | kṛtasvastyayano mātrā dharmiṣṭhe vartmani sthitaḥ ||
English Scholarly Translation
Rāma, intent on repairing to the forest, and treading in pious tracks, after duly saluting Kausalyā and beautifying the royal road, crowded with people, captivated their hearts by means of his high accomplishments.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अभिवाद्य
Lemma: अभिवादय्
POS: 10. Ā.
तु
Lemma: तु
POS: ind
कौसल्यां
Lemma: कौसल्या
POS: f
रामः
Lemma: राम
POS: m
सम्प्रस्थितो
Lemma: सम्प्रस्था
POS: 1. Ā.
वनम्
Lemma: वन
POS: n
कृतस्वस्त्ययनो
Lemma: कृ
POS: 2. Ā.
कृतस्वस्त्ययनो
Lemma: स्वस्त्ययन
POS: n
मात्रा
Lemma: मातृ
POS: f
धर्मिष्ठे
Lemma: धर्मिष्ठ
POS: adj
वर्त्मनि
Lemma: वर्त्मन्
POS: n
स्थितः
Lemma: स्था
POS: 1. Ā.
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.23.1. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.