Canonical Ref: VR 2.18.1
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
तथा तु विलपन्तीं तां कौसल्यां राममातरम् । उवाच लक्ष्मणो दीनस्तत्कालसदृशं वचः ॥
Roman Transliteration (IAST)
tathā tu vilapantīṃ tāṃ kausalyāṃ rāmamātaram | uvāca lakṣmaṇo dīnastatkālasadṛśaṃ vacaḥ ||
English Scholarly Translation
At this time Laksmana, sorely distressed, addressed the weeping Kausalyā, the mother of Rāma with the following words suitable to that occasion.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तथा
Lemma: तथा
POS: ind
तु
Lemma: तु
POS: ind
विलपन्तीं
Lemma: विलप्
POS: 4. P.
तां
Lemma: तद्
POS: pron
कौसल्यां
Lemma: कौसल्या
POS: f
राममातरम्
Lemma: राम
POS: m
राममातरम्
Lemma: मातृ
POS: f
उवाच
Lemma: वच्
POS: 2. P. • Verb: उवाच
लक्ष्मणो
Lemma: लक्ष्मण
POS: m
दीनस्
Lemma: दीन
POS: adj
तत्
Lemma: तद्
POS: pron
कालसदृशं
Lemma: काल
POS: m
कालसदृशं
Lemma: सदृश
POS: adj
वचः
Lemma: वचस्
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.18.1. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.