Canonical Ref: VR 2.8.10
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
सा त्वमभ्युदये प्राप्ते वर्तमाने च मन्थरे । भविष्यति च कल्याणे किमर्थं परितप्यसे । कौसल्यातोऽतिरिक्तं च स तु शुश्रूषते हि माम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
sā tvamabhyudaye prāpte vartamāne ca manthare | bhaviṣyati ca kalyāṇe kimarthaṃ paritapyase | kausalyāto'tiriktaṃ ca sa tu śuśrūṣate hi mām ||
English Scholarly Translation
Manthara, we have enjoyed prosperity in the past, we are enjoying it now and we will enjoy it in future. Then why are you aggrieved?
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
सा
Lemma: तद्
POS: pron
त्वम्
Lemma: त्वद्
POS: pron
अभ्युदये
Lemma: अभ्युदय
POS: m
प्राप्ते
Lemma: प्राप्
POS: 1. P.
वर्तमाने
Lemma: वृत्
POS: 3. P.
च
Lemma: च
POS: ind
मन्थरे
Lemma: मन्थरा
POS: f
भविष्यति
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: भविष्यति
च
Lemma: च
POS: ind
कल्याणे
Lemma: कल्याण
POS: n
किमर्थं
Lemma: क
POS: pron
किमर्थं
Lemma: अर्थ
POS: mn
परितप्यसे
Lemma: परितप्
POS: 4. Ā. • Verb: परितप्यसे
कौसल्यातो
Lemma: कौसल्या
POS: f
ऽतिरिक्तं
Lemma: अतिरिच्
POS: 4. Ā.
च
Lemma: च
POS: ind
स
Lemma: तद्
POS: pron
तु
Lemma: तु
POS: ind
शुश्रूषते
Lemma: शुश्रूष्
POS: 1. P. • Verb: शुश्रूषते
हि
Lemma: हि
POS: ind
माम्
Lemma: मद्
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.8.10. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.