Canonical Ref: VR 4.49.7
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
गिरिजालावृतान्देशान्मार्गित्वा दक्षिणां दिशम् । क्षुत्पिपासा परीताश्च श्रान्ताश्च सलिलार्थिनः । अवकीर्णं लतावृक्षैर्ददृशुस्ते महाबिलम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
girijālāvṛtāndeśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam | kṣutpipāsā parītāśca śrāntāśca salilārthinaḥ | avakīrṇaṃ latāvṛkṣairdadṛśuste mahābilam ||
English Scholarly Translation
Overcome with hunger and thirst, the exhausted monkeys noticed a huge cave covered with creepers and bushes, while they were looking around for water.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
गिरिजालावृतान्
Lemma: गिरि
POS: m
गिरिजालावृतान्
Lemma: जाल
POS: n
गिरिजालावृतान्
Lemma: आवृ
POS: 5. Ā.
गिरिजालावृतान्
Lemma: गिरि
POS: m
गिरिजालावृतान्
Lemma: जाल
POS: n
गिरिजालावृतान्
Lemma: आवृ
POS: 5. Ā.
देशान्
Lemma: देश
POS: m
देशान्
Lemma: देश
POS: m
मार्गित्वा
Lemma: मार्ग्
POS: Denom. Ā.
मार्गित्वा
Lemma: मार्ग्
POS: Denom. Ā.
दक्षिणां
Lemma: दक्षिण
POS: adj
दक्षिणां
Lemma: दक्षिण
POS: adj
दिशम्
Lemma: दिश्
POS: f
दिशम्
Lemma: दिश्
POS: f
क्षुत्पिपासापरीताश्
Lemma: क्षुध्
POS: f
क्षुत्पिपासापरीताश्
Lemma: पिपासा
POS: f
क्षुत्पिपासापरीताश्
Lemma: परी
POS: 2. Ā.
च
Lemma: च
POS: ind
श्रान्ताश्
Lemma: श्रम्
POS: 1. Ā.
च
Lemma: च
POS: ind
सलिलार्थिनः
Lemma: सलिल
POS: n
सलिलार्थिनः
Lemma: अर्थिन्
POS: adj
अवकीर्णं
Lemma: अवकृ
POS: 6. Ā.
लतावृक्षैर्
Lemma: लता
POS: f
लतावृक्षैर्
Lemma: वृक्ष
POS: m
ददृशुस्
Lemma: दृश्
POS: 6. P. • Verb: ददृशुः
ते
Lemma: तद्
POS: pron
महाबिलम्
Lemma: महत्
POS: adj
महाबिलम्
Lemma: बिल
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 4.49.7. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.