Canonical Ref: VR 4.25.13
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
नायमुद्योगसमयः प्रविश त्वं पुरीं शुभाम् । अस्मिन्वत्स्याम्यहं सौम्य पर्वते सहलक्ष्मणः ॥
Roman Transliteration (IAST)
nāyamudyogasamayaḥ praviśa tvaṃ purīṃ śubhām | asminvatsyāmyahaṃ saumya parvate sahalakṣmaṇaḥ ||
English Scholarly Translation
O gentle one, this month of Sravana, which is the first of those four months which make up the rainy season, has set in and this is not the time therefore enter your auspicious city and I shall live in this mountain along with Lakṣmaṇa.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
नायम्
Lemma: न
POS: ind
नायम्
Lemma: इदम्
POS: pron
उद्योगसमयः
Lemma: उद्योग
POS: m
उद्योगसमयः
Lemma: समय
POS: m
प्रविश
Lemma: प्रविश्
POS: 4. P. • Verb: प्रविश
त्वं
Lemma: त्वद्
POS: pron
पुरीं
Lemma: पुरी
POS: f
शुभाम्
Lemma: शुभ
POS: adj
अस्मिन्
Lemma: इदम्
POS: pron
वत्स्याम्य्
Lemma: वस्
POS: 2. P. • Verb: वत्स्यामि
अहं
Lemma: मद्
POS: pron
सौम्य
Lemma: सौम्य
POS: adj
पर्वते
Lemma: पर्वत
POS: mn
सहलक्ष्मणः
Lemma: सहलक्ष्मण
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 4.25.13. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.