Canonical Ref: VR 3.31.22
Metrical Form: वंशस्थम्
Sanskrit (Devanāgarī)
परावमन्ता विषयेषु संगतो; नदेश कालप्रविभाग तत्त्ववित् । अयुक्तबुद्धिर्गुणदोषनिश्चये; विपन्नराज्यो न चिराद्विपत्स्यते ॥
Roman Transliteration (IAST)
parāvamantā viṣayeṣu saṃgato; nadeśa kālapravibhāga tattvavit | ayuktabuddhirguṇadoṣaniścaye; vipannarājyo na cirādvipatsyate ||
English Scholarly Translation
Given to disgracing others, ignorant of the proper distribution of time and place*, and never taking care to distinguish merits and defects, : you, your kingdom being in danger, will speedily meet with disaster. The commentator, is silent here. the meaning evidently is, you do not discern the where and when of things.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
परावमन्ता
Lemma: पर
POS: pron
परावमन्ता
Lemma: अवमन्तृ
POS: adj
विषयेषु
Lemma: विषय
POS: mn
संगतो
Lemma: संगम्
POS: 6. Ā.
न
Lemma: न
POS: ind
देशकालप्रविभागतत्त्ववित्
Lemma: देश
POS: m
देशकालप्रविभागतत्त्ववित्
Lemma: काल
POS: m
देशकालप्रविभागतत्त्ववित्
Lemma: प्रविभाग
POS: m
देशकालप्रविभागतत्त्ववित्
Lemma: तत्त्व
POS: n
देशकालप्रविभागतत्त्ववित्
Lemma: विद्
POS: adj
अयुक्तबुद्धिर्
Lemma: अयुक्त
POS: adj
अयुक्तबुद्धिर्
Lemma: बुद्धि
POS: f
गुणदोषनिश्चये
Lemma: गुण
POS: mn
गुणदोषनिश्चये
Lemma: दोष
POS: mn
गुणदोषनिश्चये
Lemma: निश्चय
POS: m
विपन्नराज्यो
Lemma: विपद्
POS: 4. P.
विपन्नराज्यो
Lemma: राज्य
POS: n
नचिराद्
Lemma: नचिरात्
POS: ind
विपत्स्यते
Lemma: विपद्
POS: 4. P. • Verb: विपत्स्यते
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 3.31.22. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.