Canonical Ref: VR 3.15.12
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
निवृत्ताकाशशयनाः पुष्यनीता हिमारुणाः । शीता वृद्धतरायामास्त्रियामा यान्ति साम्प्रतम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
nivṛttākāśaśayanāḥ puṣyanītā himāruṇāḥ | śītā vṛddhatarāyāmāstriyāmā yānti sāmpratam ||
English Scholarly Translation
At this time people do not sleep under the open sky. With the month of Pushya approaching, nights feel cool and look red due to frost. They prolong into three yamas.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
निवृत्ताकाशशयनाः
Lemma: निवृत्
POS: 1. Ā.
निवृत्ताकाशशयनाः
Lemma: आकाश
POS: mn
निवृत्ताकाशशयनाः
Lemma: शयन
POS: n
पुष्यनीता
Lemma: पुष्य
POS: mn
पुष्यनीता
Lemma: नी
POS: 2. P.
हिमारुणाः
Lemma: हिम
POS: adj
हिमारुणाः
Lemma: अरुण
POS: adj
शीता
Lemma: शीत
POS: adj
वृद्धतरायामास्
Lemma: वृद्धतर
POS: adj
वृद्धतरायामास्
Lemma: आयाम
POS: m
त्रियामा
Lemma: त्रियामा
POS: f
यान्ति
Lemma: या
POS: 2. Ā. • Verb: यान्ति
साम्प्रतम्
Lemma: सांप्रतम्
POS: ind
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 3.15.12. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.