Canonical Ref: VR 2.98.24
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
हृष्यन्त्यृतुमुखं दृष्ट्वा नवं नवमिहागतम् । ऋतूनां परिवर्तेन प्राणिनां प्राणसंक्षयः ॥
Roman Transliteration (IAST)
hṛṣyantyṛtumukhaṃ dṛṣṭvā navaṃ navamihāgatam | ṛtūnāṃ parivartena prāṇināṃ prāṇasaṃkṣayaḥ ||
English Scholarly Translation
At the advent of each new season men feel delighted to see the newly blossomed flowers and fruits. But with the change of the scasons the life span also diminishes.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
हृष्यन्त्य्
Lemma: हृष्
POS: 1. P. • Verb: हृष्यन्ति
ऋतुमुखं
Lemma: ऋतु
POS: m
ऋतुमुखं
Lemma: मुख
POS: n
दृष्ट्वा
Lemma: दृश्
POS: 6. P.
नवं
Lemma: नव
POS: adj
नवम्
Lemma: नव
POS: adj
इहागतम्
Lemma: इह
POS: ind
इहागतम्
Lemma: आगम्
POS: 6. P.
ऋतूनां
Lemma: ऋतु
POS: m
परिवर्तेन
Lemma: परिवर्त
POS: m
प्राणिनां
Lemma: प्राणिन्
POS: m
प्राणसंक्षयः
Lemma: प्राण
POS: m
प्राणसंक्षयः
Lemma: संक्षय
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.98.24. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.