Canonical Ref: VR 2.98.15
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
नात्मनः कामकारोऽस्ति पुरुषोऽयमनीश्वरः । इतश्चेतरतश्चैनं कृतान्तः परिकर्षति ॥
Roman Transliteration (IAST)
nātmanaḥ kāmakāro'sti puruṣo'yamanīśvaraḥ | itaścetarataścainaṃ kṛtāntaḥ parikarṣati ||
English Scholarly Translation
A man is neither independent nor competent to do any act on his free will. Fate pulls him this way or the other.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
नात्मनः
Lemma: न
POS: ind
नात्मनः
Lemma: आत्मन्
POS: m
कामकारो
Lemma: काम
POS: m
कामकारो
Lemma: कार
POS: adj
ऽस्ति
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: अस्ति
पुरुषो
Lemma: पुरुष
POS: m
ऽयम्
Lemma: इदम्
POS: pron
अनीश्वरः
Lemma: अनीश्वर
POS: adj
इतश्
Lemma: इतस्
POS: ind
चेतरतश्
Lemma: च
POS: ind
चेतरतश्
Lemma: इतरतस्
POS: ind
चैनं
Lemma: च
POS: ind
चैनं
Lemma: एनद्
POS: pron
कृतान्तः
Lemma: कृतान्त
POS: m
परिकर्षति
Lemma: परिकृष्
POS: 6. P. • Verb: परिकर्षति
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.98.15. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.