Canonical Ref: VR 2.34.36
Metrical Form: अपरवक्त्र = [११: ननरलग] १,३ + [१२: नजजर] २,४
Sanskrit (Devanāgarī)
मुरजपणवमेघघोषव;द्दशरथवेश्म बभूव यत्पुरा । विलपित परिदेवनाकुलं; व्यसनगतं तदभूत्सुदुःखितम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
murajapaṇavameghaghoṣava;ddaśarathaveśma babhūva yatpurā | vilapita paridevanākulaṃ; vyasanagataṃ tadabhūtsuduḥkhitam ||
English Scholarly Translation
Dasaratha's palace which reverberated, like the rumblings of the cloud, with the sounds of drums and other musical instruments earlier, now immensely griefsticken and trapped in calamity, is filled with wailings and lamentations. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे एकोनचत्वारिंशस्सर्गः॥Thus ends the thirtyninth sarga of Ayodhyakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
मुरजपणवमेघघोषवद्
Lemma: मुरज
POS: m
मुरजपणवमेघघोषवद्
Lemma: पणव
POS: m
मुरजपणवमेघघोषवद्
Lemma: मेघ
POS: m
मुरजपणवमेघघोषवद्
Lemma: घोषवत्
POS: adj
दशरथवेश्म
Lemma: दशरथ
POS: m
दशरथवेश्म
Lemma: वेश्मन्
POS: n
बभूव
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: बभूव
यत्
Lemma: यद्
POS: pron
पुरा
Lemma: पुरा
POS: ind
विलपितपरिदेवनाकुलं
Lemma: विलपित
POS: n
विलपितपरिदेवनाकुलं
Lemma: परिदेवन
POS: n
विलपितपरिदेवनाकुलं
Lemma: आकुल
POS: adj
व्यसनगतं
Lemma: व्यसन
POS: n
व्यसनगतं
Lemma: गम्
POS: 6. Ā.
तद्
Lemma: तद्
POS: pron
अभूत्
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: अभूत्
सुदुःखितम्
Lemma: सु
POS: ind
सुदुःखितम्
Lemma: दुःखित
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.34.36. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.