Canonical Ref: VR 2.33.14
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
स निःश्वस्योष्णमैक्ष्वाकस्तां भार्यामिदमब्रवीत् । कैकेयि कुशचीरेण न सीता गन्तुमर्हति ॥
Roman Transliteration (IAST)
sa niḥśvasyoṣṇamaikṣvākastāṃ bhāryāmidamabravīt | kaikeyi kuśacīreṇa na sītā gantumarhati ||
English Scholarly Translation
The descendant of the Ikshvakus (Dasaratha), heaving hot sighs, said to his wife O Kaikeyi, Sita does not deserve to go (to the forest) in garment of kusa grass.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
स
Lemma: तद्
POS: pron
निःश्वस्योष्णम्
Lemma: निःश्वस्
POS: 2. Ā.
निःश्वस्योष्णम्
Lemma: उष्ण
POS: adj
ऐक्ष्वाकस्
Lemma: ऐक्ष्वाक
POS: mf
तां
Lemma: तद्
POS: pron
भार्याम्
Lemma: भार्या
POS: f
इदम्
Lemma: इदम्
POS: pron
अब्रवीत्
Lemma: ब्रू
POS: 2. Ā. • Verb: अब्रवीत्
कैकेयि
Lemma: कैकेयी
POS: f
कुशचीरेण
Lemma: कुश
POS: mn
कुशचीरेण
Lemma: चीर
POS: n
न
Lemma: न
POS: ind
सीता
Lemma: सीता
POS: f
गन्तुम्
Lemma: गम्
POS: 6. Ā.
अर्हति
Lemma: अर्ह्
POS: 1. Ā. • Verb: अर्हति
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.33.14. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.