Canonical Ref: VR 2.32.11
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
कैकेय्यां मुक्तलज्जायां वदन्त्यामतिदारुणम् । राजा दशरथो वाक्यमुवाचायतलोचनाम् । वहन्तं किं तुदसि मां नियुज्य धुरि माहिते ॥
Roman Transliteration (IAST)
kaikeyyāṃ muktalajjāyāṃ vadantyāmatidāruṇam | rājā daśaratho vākyamuvācāyatalocanām | vahantaṃ kiṃ tudasi māṃ niyujya dhuri māhite ||
English Scholarly Translation
King Dasaratha heard the terribly cruel and shameless words of that largeeyed Kaikeyi, and said:
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
कैकेय्यां
Lemma: कैकेयी
POS: f
मुक्तलज्जायां
Lemma: मुच्
POS: 6. Ā.
मुक्तलज्जायां
Lemma: लज्जा
POS: f
वदन्त्याम्
Lemma: वद्
POS: 1. Ā.
अतिदारुणम्
Lemma: अति
POS: ind
अतिदारुणम्
Lemma: दारुण
POS: adj
राजा
Lemma: राजन्
POS: m
दशरथो
Lemma: दशरथ
POS: m
वाक्यम्
Lemma: वाक्य
POS: n
उवाचायतलोचनाम्
Lemma: वच्
POS: 2. P. • Verb: उवाच
उवाचायतलोचनाम्
Lemma: आयम्
POS: 6. P.
उवाचायतलोचनाम्
Lemma: लोचन
POS: n
वहन्तं
Lemma: वह्
POS: 2. P.
किं
Lemma: क
POS: pron
तुदसि
Lemma: तुद्
POS: 7. Ā. • Verb: तुदसि
मां
Lemma: मद्
POS: pron
नियुज्य
Lemma: नियुज्
POS: 7. Ā.
धुरि
Lemma: धुर्
POS: f
माहिते
Lemma: मद्
POS: pron
माहिते
Lemma: आधा
POS: 3. Ā.
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.32.11. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.