Canonical Ref: VR 2.30.23
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
तत्पूर्वमैक्ष्वाकसुतो महात्मा; रामो गमिष्यन्वनमार्तरूपम् । व्यतिष्ठत प्रेक्ष्य तदा सुमन्त्रं; पितुर्महात्मा प्रतिहारणार्थम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
tatpūrvamaikṣvākasuto mahātmā; rāmo gamiṣyanvanamārtarūpam | vyatiṣṭhata prekṣya tadā sumantraṃ; piturmahātmā pratihāraṇārtham ||
English Scholarly Translation
Seeing Sumantra stricken with grief for the first time the magnanimous Rama, scion of the Ikshvaku dynasty, on the way to the forest waited there for his father to be informed of his arrival.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तत्
Lemma: तद्
POS: pron
पूर्वम्
Lemma: पूर्वम्
POS: ind
ऐक्ष्वाकसुतो
Lemma: ऐक्ष्वाक
POS: mf
ऐक्ष्वाकसुतो
Lemma: सुत
POS: m
महात्मा
Lemma: महात्मन्
POS: adj
रामो
Lemma: राम
POS: m
गमिष्यन्
Lemma: गम्
POS: 6. Ā.
वनम्
Lemma: वन
POS: n
आर्तरूपम्
Lemma: आर्त
POS: adj
आर्तरूपम्
Lemma: रूप
POS: n
व्यतिष्ठत
Lemma: विष्ठा
POS: 1. Ā. • Verb: व्यतिष्ठत
प्रेक्ष्य
Lemma: प्रेक्ष्
POS: 1. P.
तदा
Lemma: तदा
POS: ind
सुमन्त्रं
Lemma: सुमन्त्र
POS: m
पितुर्
Lemma: पितृ
POS: m
महात्मा
Lemma: महात्मन्
POS: adj
प्रतिहारणार्थम्
Lemma: प्रतिहारण
POS: n
प्रतिहारणार्थम्
Lemma: अर्थ
POS: mn
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.30.23. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.