Skip to main content
Search
SV
Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma) • Ārcika 1 (Pūrvārcika) • Prapāṭhaka 1

Pūrvārcika Prapāṭhaka 1 (Āgneya Kāṇḍa)

पूर्वार्चिकः • प्रथमः प्रपाठकः (आग्नेयं काण्डम्)

Prapāṭhaka 1 of Pūrvārcika dedicated to Lord Agni (Āgneya Kāṇḍa), opening with the sacred hymn 'Agna ā yāhi vītaye'.

Total: 96 Verses • Citations: SV 1.1.1–96 • 12 Lexicon Terms • Page 3 of 4 (Verses 30 shown)
त्वमग्ने गृहपतिस्त्वँ होता नो अध्वरे । त्वं पोता विश्ववार प्रचेता ताक्षि यासि च वार्यम् ॥
tvamagne gṛhapatistvam̐ hotā no adhvare । tvaṃ potā viśvavāra pracetā tākṣi yāsi ca vāryam ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #61 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
सखायस्त्वा ववृमहे देवं मर्तास ऊतये । अपां नपातँ सुभगँ सुदँससँ सुप्रतूर्तिमनेहसम् ॥
sakhāyastvā vavṛmahe devaṃ martāsa ūtaye । apāṃ napātam̐ subhagam̐ sudam̐sasam̐ supratūrtimanehasam ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #62 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
आ जुहोता हविषा मर्जयध्वं नि होतारं गृहपतिं दधिध्वम् । इडस्पदे नमसा रातहव्यँ सपर्यता यजतं पस्त्यानाम् ॥
ā juhotā haviṣā marjayadhvaṃ ni hotāraṃ gṛhapatiṃ dadhidhvam । iḍaspade namasā rātahavyam̐ saparyatā yajataṃ pastyānām ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #63 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
चित्र इच्छिशोस्तरुणस्य वक्षथो न यो मातरावन्वेति धातवे । अनूधा यदजीजनदधा चिदा ववक्षत्सद्यो महि दूत्या३ं चरन् ॥
citra icchiśostaruṇasya vakṣatho na yo mātarāvanveti dhātave । anūdhā yadajījanadadhā cidā vavakṣatsadyo mahi dūtyā३ṃ caran ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #64 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
इदं त एकं पर ऊ त एकं तृतीयेन ज्योतिषा सं विशस्व । संवेशनस्तन्वे३ चारुरेधि प्रियो देवानां परमे जनित्रे ॥
idaṃ ta ekaṃ para ū ta ekaṃ tṛtīyena jyotiṣā saṃ viśasva । saṃveśanastanve३ cāruredhi priyo devānāṃ parame janitre ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #65 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
इमँ स्तोममर्हते जातवेदसे रथमिव सं महेमा मनीषया । भद्रा हि नः प्रमतिरस्य सँसद्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
imam̐ stomamarhate jātavedase rathamiva saṃ mahemā manīṣayā । bhadrā hi naḥ pramatirasya sam̐sadyagne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #66 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
मूर्धानं दिवो अरतिं पृथिव्या वैश्वानरमृत आ जातमग्निम् । कविँ सम्राजमतिथिं जनानामासन्नाः पात्रं जनयन्त देवाः ॥
mūrdhānaṃ divo aratiṃ pṛthivyā vaiśvānaramṛta ā jātamagnim । kavim̐ samrājamatithiṃ janānāmāsannāḥ pātraṃ janayanta devāḥ ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #67 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
वि त्वदापो न पर्वतस्य पृष्ठादुक्थेभिरग्ने जनयन्त देवाः । तं त्वा गिरः सुष्टुतयो वाजयन्त्याजिं न गिर्ववाहो जिग्युरश्वाः ॥
vi tvadāpo na parvatasya pṛṣṭhādukthebhiragne janayanta devāḥ । taṃ tvā giraḥ suṣṭutayo vājayantyājiṃ na girvavāho jigyuraśvāḥ ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #68 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
आ वो राजानमध्वरस्य रुद्रँ होतारँ सत्ययजँ रोदस्योः । अग्निं पुरा तनयित्नोरचित्ताद्धिरण्यरूपमवसे कृणुध्वम् ॥
ā vo rājānamadhvarasya rudram̐ hotāram̐ satyayajam̐ rodasyoḥ । agniṃ purā tanayitnoracittāddhiraṇyarūpamavase kṛṇudhvam ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #69 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
इन्धे राजा समर्यो नमोभिर्यस्य प्रतीकमाहुतं घृतेन । नरो हव्येभिरीडते सबाध आग्निरग्रमुषसामशोचि ॥
indhe rājā samaryo namobhiryasya pratīkamāhutaṃ ghṛtena । naro havyebhirīḍate sabādha āgniragramuṣasāmaśoci ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #70 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
प्र केतुना बृहता यात्यग्निरा रोदसी वृषभो रोरवीति । दिवश्चिदन्तादुपमामुदानडपामुपस्थे महिषो ववर्ध ॥
pra ketunā bṛhatā yātyagnirā rodasī vṛṣabho roravīti । divaścidantādupamāmudānaḍapāmupasthe mahiṣo vavardha ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #71 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
अग्निं नरो दीधितिभिरण्योर्हस्तच्युतं जनयत प्रशस्तम् । दूरेदृशं गृहपतिमथव्युम् ॥
agniṃ naro dīdhitibhiraṇyorhastacyutaṃ janayata praśastam । dūredṛśaṃ gṛhapatimathavyum ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #72 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
अबोध्यग्निः समिधा जनानां प्रति धेनुमिवायतीमुषासम् । यह्वा इव प्र वयामुज्जिहानाः प्र भानवः सस्रते नाकमच्छ ॥
abodhyagniḥ samidhā janānāṃ prati dhenumivāyatīmuṣāsam । yahvā iva pra vayāmujjihānāḥ pra bhānavaḥ sasrate nākamaccha ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #73 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
प्र भूर्जयन्तं महां विपोधां मूरैरमूरं पुरां दर्माणम् । नयन्तं गीर्भिर्वना धियं धा हरिश्मश्रुं न वार्मणा धनर्चिम् ॥
pra bhūrjayantaṃ mahāṃ vipodhāṃ mūrairamūraṃ purāṃ darmāṇam । nayantaṃ gīrbhirvanā dhiyaṃ dhā hariśmaśruṃ na vārmaṇā dhanarcim ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #74 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
शुक्रं ते अन्यद्यजतं ते अन्यद्विषुरूपे अहनी द्यौरिवासि । विश्वा हि माया अवसि स्वधावन्भद्रा ते पूषन्निह रातिरस्तु ॥
śukraṃ te anyadyajataṃ te anyadviṣurūpe ahanī dyaurivāsi । viśvā hi māyā avasi svadhāvanbhadrā te pūṣanniha rātirastu ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #75 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
इडामग्ने पुरुदँसँ सनिं गोः शश्वत्तमँ हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
iḍāmagne purudam̐sam̐ saniṃ goḥ śaśvattamam̐ havamānāya sādha । syānnaḥ sūnustanayo vijāvāgne sā te sumatirbhūtvasme ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #76 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
प्र होता जातो महान्नभोविन्नृषद्मा सीददपां विवर्ते । दधद्यो धायी सुते वयाँसि यन्ता वसूनि विधते तनूपाः ॥
pra hotā jāto mahānnabhovinnṛṣadmā sīdadapāṃ vivarte । dadhadyo dhāyī sute vayām̐si yantā vasūni vidhate tanūpāḥ ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #77 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
प्र सम्राजमसुरस्य प्रश्स्तं पुँसः कृष्टीनामनुमाद्यस्य । इन्द्रस्येव प्र तवसस्कृतानि वन्दद्वारा वन्दमाना विवष्टु ॥
pra samrājamasurasya praśstaṃ pum̐saḥ kṛṣṭīnāmanumādyasya । indrasyeva pra tavasaskṛtāni vandadvārā vandamānā vivaṣṭu ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #78 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इवेत्सुभृतो गर्भिणीभिः । दिवेदिव ईड्यो जागृवद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः ॥
araṇyornihito jātavedā garbha ivetsubhṛto garbhiṇībhiḥ । divediva īḍyo jāgṛvadbhirhaviṣmadbhirmanuṣyebhiragniḥ ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #79 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
सनादग्ने मृणसि यातुधानान्न त्वा रक्षाँसि पृतनासु जिग्युः । अनु दह सहमूरान्कयादो मा ते हेत्या मुक्षत दैव्यायाः ॥
sanādagne mṛṇasi yātudhānānna tvā rakṣām̐si pṛtanāsu jigyuḥ । anu daha sahamūrānkayādo mā te hetyā mukṣata daivyāyāḥ ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #80 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
अग्न ओजिष्ठमा भर द्युम्नमस्मभ्यमध्रिगो । प्र नो राये पनीयसे रत्सि वाजाय पन्थाम् ॥
agna ojiṣṭhamā bhara dyumnamasmabhyamadhrigo । pra no rāye panīyase ratsi vājāya panthām ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #81 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
यदि वीरो अनु ष्यादग्निमिन्धीत मर्त्यः । आजुह्वद्धव्यमानुषक्षर्म भक्षीत दैव्यम् ॥
yadi vīro anu ṣyādagnimindhīta martyaḥ । ājuhvaddhavyamānuṣakṣarma bhakṣīta daivyam ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #82 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
त्वेषस्ते धूम ऋण्वति दिवि सं च्छुक्र आततः । सूरो न हि द्युता त्वं कृपा पावक रोचसे ॥
tveṣaste dhūma ṛṇvati divi saṃ cchukra ātataḥ । sūro na hi dyutā tvaṃ kṛpā pāvaka rocase ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #83 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
त्वँ हि क्षैतवद्यशोऽग्ने मित्रो न पत्यसे । त्वं विचर्षणे श्रवो वसो पुष्टिं न पुष्यसि ॥
tvam̐ hi kṣaitavadyaśo'gne mitro na patyase । tvaṃ vicarṣaṇe śravo vaso puṣṭiṃ na puṣyasi ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #84 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
प्रातरग्निः पुरुप्रियो विष स्तवेतातिथिः । विश्वे यस्मिन्नमर्त्ये हव्यं मर्तास इन्धते ॥
prātaragniḥ purupriyo viṣa stavetātithiḥ । viśve yasminnamartye havyaṃ martāsa indhate ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #85 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
यद्वाहिष्ठं तदग्नये बृहदर्च विभावसो । महिषीव त्वद्रयिस्त्वद्वाजा उदीरते ॥
yadvāhiṣṭhaṃ tadagnaye bṛhadarca vibhāvaso । mahiṣīva tvadrayistvadvājā udīrate ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #86 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
विशोविशो वो अतिथिं वाजयन्तः पुरुप्रियम् । अग्निं वो दुर्यं वचः स्तुषे शूषस्य मन्मभिः ॥
viśoviśo vo atithiṃ vājayantaḥ purupriyam । agniṃ vo duryaṃ vacaḥ stuṣe śūṣasya manmabhiḥ ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #87 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
बृहद्वयो हि भानवेऽर्चा देवायाग्नये । यं मित्रं न प्रशस्तये मर्तासो दधिरे पुरः ॥
bṛhadvayo hi bhānave'rcā devāyāgnaye । yaṃ mitraṃ na praśastaye martāso dadhire puraḥ ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #88 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
अगन्म वृत्रहन्तमं ज्येष्ठमग्निमानवम् । य स्म श्रुतर्वन्नार्क्षे बृहदनीक इध्यते ॥
aganma vṛtrahantamaṃ jyeṣṭhamagnimānavam । ya sma śrutarvannārkṣe bṛhadanīka idhyate ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #89 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
जातः परेण धर्मणा यत्सवृद्भिः सहाभुवः । पिता यत्कश्यपस्याग्निः श्रद्धा माता मनुः कविः ॥
jātaḥ pareṇa dharmaṇā yatsavṛdbhiḥ sahābhuvaḥ । pitā yatkaśyapasyāgniḥ śraddhā mātā manuḥ kaviḥ ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Mantra #90 of Sāmaveda Saṁhitā (Kauthuma recension).
Full Table of Contents Next (Ch. 2) →