Skip to main content
Search
NC
Naiṣadhīyacaritam • Chapter 16

Canto 16

षोडशः सर्गः

Canto 16 of Naiṣadhīyacaritam.

Total: 131 Verses • Citations: NC 16.1–131 • 1 Lexicon Terms • Page 1 of 5 (Verses 30 shown)
NC 16.1 वंशस्थम्
वृतः प्रतस्थे स रथैरथो रथी गृहान्विदर्भाधिपतेर्धराधिपः । पुरोधसं गौतममात्मवित्तमं द्विधा पुरस्कृत्य गृहीतमङ्गलः ॥
NC 16.2 वंशस्थम्
विभूषणांशुप्रतिबिम्बितैः स्फुटं भृशावदातैः स्वनिवासिभिर्गुणैः । मृगेक्षणानां समुपासि चामरैर्विधूयमानैः स विधुप्रभैः प्रभुः ॥
NC 16.3 वंशस्थम्
परार्ध्यवेषाभरणैः पुरःसरैः समं जिहाने निषधावनीभुजि । दधे सुनासीरपदाभिधेयतां स रूढिमात्राद्यदि वृत्रशात्रवः ॥
NC 16.4 वंशस्थम्
नलस्य नासीरसृजां महीभुजां किरीटरत्नैः पुनरुक्तदीपया । अदीपि रात्रौ वरयात्रया तया चमूरजोमिश्रतमिस्रसंपदा ॥
NC 16.5 वंशस्थम्
विदर्भराजः क्षितिपाननुक्षणं शुभक्षणासन्नतरत्वसत्वरः । दिदेश दूतान्पथि यान्यथोत्तरं चमूममुष्योपचिकाय तच्चयः ॥
NC 16.6 वंशस्थम्
हरिद्विपद्वीपिभिरांशुकैर्नभोनभस्वदाध्मापनपीनितैरभूत् । तरस्वदश्वध्वजिनीध्वजैर्वनं विचित्रचीनाम्बरवल्लिवेल्लिवेल्लितम् ॥
NC 16.7 वंशस्थम्
भुवाह्वयन्तीं निजतोरणस्रजा गजालिकर्णानिलखेलया ततः । ददर्श दूतीमिव भीमजन्मनह्स तत्प्रतीहारमहीं महीपतिः ॥
NC 16.8 वंशस्थम्
श्लथैर्दलैः स्तम्भयुगस्य रम्भयोश्चकास्ति चण्डातकमण्डिता स्म सा । प्रियासखीवास्य मनःस्थितिस्फुरत्सुखागतप्रश्निततूर्यनिःस्वना ॥
NC 16.9 वंशस्थम्
विनेतृभर्तृद्वयभीतिदान्तयोः परस्परस्मादनवाप्तवैशसः । अजायत द्वारि नरेन्द्रसेनयोः समागमः स्फारमुखारवोद्गमः ॥
NC 16.10 वंशस्थम्
निर्दिश्य बन्धूनित इत्युदीरितं दमेन गत्वार्धपथे कृतार्हणम् । विनीतमा द्वारत एव पद्गतां गतं तमैक्षिष्ट मुदा विदर्भराट् ॥
NC 16.11 वंशस्थम्
अथायमुत्थाय विसार्य दोर्युगं मुदा प्रतीयेष तमात्मजन्मनः । सुरस्रवन्त्या इव पात्रमागतं भृताभितोवीचिगतिः सरित्पतिः ॥
NC 16.12 वंशस्थम्
यथावदस्मै पुरुषोत्तमाय तां स साधुलक्ष्मीं बहुवाहिनीश्वरः । शिवामथ स्वस्य शिवाय नन्दनां ददे पतिः सर्वविदे महीभृताम् ॥
NC 16.13 वंशस्थम्
असिस्वदद्यन्मधुपर्कमर्पितं स तद्व्यधात्तर्कमुदर्कदर्शिने । यदेष पास्यन्मधु भीमजाधरं मिषेण पुण्याहविधिं तदाकृत ॥
NC 16.14 वंशस्थम्
वरस्य पाणिः परधातकौतुकी वधूकरः पङ्कजकान्तितस्करः । सुराज्ञि तौ तत्र विदर्भमण्डले ततो निबद्धौ किमु कर्कशैः कुशैः ॥
NC 16.15 वंशस्थम्
विदर्भजायाः करवारिजेन यन्नलस्य पाणेरुपरि स्थितं किल । विशङ्क्य सूत्रं पुरुषायितस्य तद्भविष्यतोऽस्मायि तदा तदालिभिः ॥
NC 16.16 वंशस्थम्
सखा यदस्मै किल भीमसंज्ञया स यक्षसख्याधिगतं ददौ भवः । ददौ तदेष श्वशुरः सुरोचितं नलाय चिन्तामणिदाम कामदम् ॥
NC 16.17 वंशस्थम्
बहोर्दुरापस्य वराय वस्तुनश्चितस्य दातुं प्रतिबिम्बकैतवात् । बभौतरामन्तरवस्थितं दधद्यदर्थमभ्यर्थितदेयमर्थिने ॥
NC 16.18 वंशस्थम्
असिं भवान्याः क्षतकासरासुरं वराय भीमः स्म ददाति भासुरम् । ददे हि तस्मै धवनामधारिणे स शंभुसंभोगनिमग्नयानया ॥
NC 16.19 वंशस्थम्
अधारि यः प्राङ्नहिषासुरद्विषा कृपाणमस्मै तमदत्त कूकुदः । अहायि तस्या हि धवार्धमज्जिना स दक्षिणार्धेन पराङ्गदारणः ॥
NC 16.20 वंशस्थम्
उवाह यः सान्द्रतराङ्गकाननः स्वशौर्यसूर्योदयपर्वतव्रतम्। सनिर्झरः शाणनधौतधारया समूढसंध्यः क्षतशत्रुजासृजा ॥
NC 16.21 वंशस्थम्
यमेन जिह्वा प्रहितेव या निजा तमात्मजां याचितुमर्थिना भृशम् । स तां ददेऽस्मै परिवारशोभिनीं करग्रहार्हामसिपुत्रिकामपि ॥
NC 16.22 वंशस्थम्
यदङ्गभूमी बभतुः स्वयोषितामुरोजपत्त्रावलिनेत्रकज्जले । रणस्थलस्थण्डिलशायिताव्रतैर्गृहीतदीक्षैरिव दक्षिणीकृते ॥
NC 16.23 वंशस्थम्
पुरैव तस्मिन्समदेशि तत्सुताभिकेन यः सौहृदनाटिनाग्निना । नलाय विश्राणयति स्म तं रथं नृपः सुलङ्घ्याद्रिसमुद्रकापथम् ॥
NC 16.24 वंशस्थम्
प्रसूतवत्ता नलकूबरान्वयप्रकाशितास्यापि महारथस्य यत् । कुबेरदृष्टान्तबलेन पुष्पकप्रकृष्टतैतस्य ततोऽनुमीयते ॥
NC 16.25 वंशस्थम्
महेन्द्रमुच्चैःश्रवसा प्रतार्य यन्निजेन पत्याऽकृत सिन्धुरन्वितम् । स तद्ददेऽस्मै हयरत्नमर्पितं पुराऽनुबन्धुं वरुणेन बन्धुताम् ॥
NC 16.26 वंशस्थम्
जवादवारीकृतदूरदृक्पथस्तथाक्षियुग्माय ददे मुदं न यः । ददद्दिदृक्षादरदासतां यथा तयैव तत्पांसुलकण्ठनालताम् ॥
NC 16.27 वंशस्थम्
दिवस्पतेरादरदर्शिनादरादढौकि यस्तं प्रति विश्वकर्मणा । तमेकमाणिक्यमयं महोन्नतं पतद्ग्रहं ग्राहितवान्नलेन सः ॥
NC 16.28 वंशस्थम्
नलेन ताम्बूलविलासितोज्झितैर्मुखस्य यः पूगकणैर्भृतो न वा । इति व्यवेचि स्वमयूखमण्डलादुदञ्चदुच्चारुणचारुणश्चिरात् ॥
NC 16.29 वंशस्थम्
मयेन भीमं भगवन्तमर्चता नृपेति पूजा प्रभुनाम्नि या कृता । अदत्त भीमोऽपि स नैषधाय तां हरिन्मणेर्भोजनभाजनम्महत् ॥
NC 16.30 वंशस्थम्
छदे सदैव च्छविमस्य बिभ्रतां न केकिनां सर्पविषं विसर्पति । न नीलकण्ठत्वमधास्यदत्र चेत्स कालकूटं भगवानभोक्ष्यत ॥
← Previous (Ch. 15) Full Table of Contents Next (Ch. 17) →