Canonical Ref: MD 27
Metrical Form: मन्दाक्रान्ता
Sanskrit (Devanāgarī)
वक्रः पन्था यदपि भवतः प्रस्थितस्योत्तराशां सौधोत्सङ्गप्रणयविमुखो मा स्म भूरुज्जयिन्याः । विद्युद्दामस्फुरितचकितैस्तत्र पौराङ्गनानां लोलापाङ्गैर्यदि न रमसे लोचनैर्वञ्चितोऽसि ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
वल्लभदेवः:
कौबेरीमाशां तव यियासोरुज्जयिनीं प्रति यद्यपि वक्रः पन्थाः कुटिलोऽध्वा तथाप्युज्जयिन्याः सौधोत्सङ्गप्रणयविमुखो हर्म्याङ्कोपभोगवितृष्णो मा भूः । अवश्यं गच्छेरित्यर्थः । यस्मात्तत्र नागरिकाणां नेत्रविभ्रमैर्यदि न रमसे न क्रीडसे तद्वञ्चितोऽसि । द्रष्टव्यादर्शनात् । कीदृशीः । विद्युद्दामस्फुरितचकितैः शम्पागुणविलसनत्रस्तैः । तथा लोलापाङ्गैश्चतुरपर्यन्तैः ॥
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
वक्रः
Lemma: वक्र
POS: adj
पन्था
Lemma: पथिन्
POS: m
यदपि
Lemma: यत्
POS: ind
यदपि
Lemma: अपि
POS: ind
भवतः
Lemma: भवत्
POS: adj
प्रस्थितस्योत्तराशां
Lemma: प्रस्था
POS: 1. Ā.
प्रस्थितस्योत्तराशां
Lemma: उत्तर
POS: adj
प्रस्थितस्योत्तराशां
Lemma: आशा
POS: f
सौधोत्सङ्गप्रणयविमुखो
Lemma: सौध
POS: mn
सौधोत्सङ्गप्रणयविमुखो
Lemma: उत्सङ्ग
POS: m
सौधोत्सङ्गप्रणयविमुखो
Lemma: प्रणय
POS: m
सौधोत्सङ्गप्रणयविमुखो
Lemma: विमुख
POS: adj
मा
Lemma: मा
POS: ind
स्म
Lemma: स्म
POS: ind
भूर्
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: भूः
उज्जयिन्याः
Lemma: उज्जयिनी
POS: f
विद्युद्दामस्फुरितचकितैस्
Lemma: विद्युत्
POS: fn
विद्युद्दामस्फुरितचकितैस्
Lemma: दामन्
POS: mn
विद्युद्दामस्फुरितचकितैस्
Lemma: स्फुर्
POS: 6. Ā.
विद्युद्दामस्फुरितचकितैस्
Lemma: चक्
POS: 1. P.
तत्र
Lemma: तत्र
POS: ind
पौराङ्गनानां
Lemma: पौर
POS: m
पौराङ्गनानां
Lemma: अङ्गना
POS: f
लोलापाङ्गैर्
Lemma: लोल
POS: adj
लोलापाङ्गैर्
Lemma: अपाङ्ग
POS: m
यदि
Lemma: यदि
POS: ind
न
Lemma: न
POS: ind
रमसे
Lemma: रम्
POS: 4. Ā. • Verb: रमसे
लोचनैर्
Lemma: लोचन
POS: n
वञ्चितो
Lemma: वञ्चय्
POS: 10. Ā.
ऽसि
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: असि
Canonical CTS URN Reference
Meghadūtam, MD 27. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.