Sabhāparva Adhyāya 66
सभापर्व • अध्यायः 66
Sabhāparva Adhyāya 66 of the classical Mahābhārata with 38 verses.
Total: 38 Verses
•
Citations: MBh 2.66.1–38
•
250 Lexicon Terms
अनुज्ञातांस्तान्विदित्वा सरत्नधनसंचयान् । पाण्डवान्धार्तराष्ट्राणां कथमासीन्मनस्तदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अनुज्ञातांस्तान्
अनुज्ञा [9. Ā.]
अनुज्ञातांस्तान्
तद् [pron]
विदित्वा
विद् [6. Ā.]
सरत्नधनसंचयान्
स [ind]
सरत्नधनसंचयान्
रत्न [mn]
सरत्नधनसंचयान्
धन [n]
सरत्नधनसंचयान्
संचय [m]
पाण्डवान्
पाण्डव [m]
धार्तराष्ट्रांश्च
धार्तराष्ट्र [m]
धार्तराष्ट्रांश्च
च [ind]
द्रोणो
द्रोण [m]
मुदितमानसः
मुद् [1. P.]
मुदितमानसः
मानस [n]
अनुज्ञातांस्तान्विदित्वा धृतराष्ट्रेण धीमता । राजन्दुःशासनः क्षिप्रं जगाम भ्रातरं प्रति ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अनुज्ञातांस्तान्
अनुज्ञा [9. Ā.]
अनुज्ञातांस्तान्
तद् [pron]
विदित्वा
विद् [6. Ā.]
सरत्नधनसंचयान्
स [ind]
सरत्नधनसंचयान्
रत्न [mn]
सरत्नधनसंचयान्
धन [n]
सरत्नधनसंचयान्
संचय [m]
राजन्
राजन् [m]
दुःशासनः
दुःशासन [m]
क्षिप्रं
क्षिप्रम् [ind]
जगाम
गम् [6. Ā.]
भ्रातरं
भ्रातृ [m]
प्रति
प्रति [ind]
दुर्योधनं समासाद्य सामात्यं भरतर्षभ । दुःखार्तो भरतश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दुर्योधनसहायास्ते
दुर्योधन [m]
दुर्योधनसहायास्ते
सहाय [m]
दुर्योधनसहायास्ते
तद् [pron]
पौलस्त्या
पौलस्त्य [m]
भरतर्षभ
भरत [m]
भरतर्षभ
ऋषभ [m]
भार्यां
भार्या [f]
इदं
इदम् [pron]
वचनम्
वचन [n]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
दुःखेनैतत्समानीतं स्थविरो नाशयत्यसौ । शत्रुसाद्गमयद्द्रव्यं तद्बुध्यध्वं महारथाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दुःखेनैतत्
दुःख [n]
दुःखेनैतत्
एतद् [pron]
समानीतं
समानी [1. Ā.]
स्थविरो
स्थविर [adj]
नाशयत्यसौ
नाशय् [10. Ā.]
नाशयत्यसौ
अदस् [pron]
शत्रुसाद्
शत्रुसात् [ind]
गमयद्
गमय् [10. Ā.]
द्रव्यं
द्रव्य [n]
तद्
तद् [pron]
बुध्यध्वं
बुध् [1. Ā.]
महारथाः
महत् [adj]
महारथाः
रथ [m]
अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः । मिथः संगम्य सहिताः पाण्डवान्प्रति मानिनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
दुर्योधनः
दुर्योधन [m]
क्रूरः
क्रूर [adj]
कर्णश्च
कर्ण [m]
कर्णश्च
च [ind]
सहसौबलः
सह [ind]
सहसौबलः
सौबल [m]
मिथः
मिथस् [ind]
संगम्य
संगम् [6. Ā.]
सहिताः
सहित [adj]
पाण्डवान्
पाण्डव [m]
प्रति
प्रति [ind]
मानिनः
मानिन् [adj]
वैचित्रवीर्यं राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् । अभिगम्य त्वरायुक्ताः श्लक्ष्णं वचनमब्रुवन् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
श्रावयामास
श्रावय् [10. Ā.]
राजानं
राजन् [m]
धृतराष्ट्रं
धृतराष्ट्र [m]
मनीषिणम्
मनीषिन् [adj]
अभिपूज्य
अभिपूजय् [10. P.]
ततः
ततस् [ind]
पश्चाद्
पश्चात् [ind]
इदं
इदम् [pron]
वचनम्
वचन [n]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
न त्वयेदं श्रुतं राजन्यज्जगाद बृहस्पतिः । शक्रस्य नीतिं प्रवदन्विद्वान्देवपुरोहितः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
त्वयेदं
त्वद् [pron]
त्वयेदं
इदम् [pron]
श्रुतं
श्रु [4. P.]
राजन्
राजन् [m]
यज्जगाद
यद् [pron]
यज्जगाद
गद् [1. Ā.]
बृहस्पतिः
बृहस्पति [m]
शक्रस्य
शक्र [m]
नीतिं
नीति [f]
प्रवदन्
प्रवद् [1. Ā.]
विद्वान्
विद्वस् [adj]
देवपुरोहितः
देव [m]
देवपुरोहितः
पुरोहित [m]
सर्वोपायैर्निहन्तव्याः शत्रवः शत्रुकर्षण । पुरा युद्धाद्बलाद्वापि प्रकुर्वन्ति तवाहितम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सर्वोपायैर्
सर्व [pron]
सर्वोपायैर्
उपाय [m]
निहन्तव्याः
निहन् [2. Ā.]
शत्रवः
शत्रु [m]
शत्रुकर्षण
शत्रु [m]
शत्रुकर्षण
कर्षण [adj]
पुरा
पुरा [ind]
युद्धाद्
युद्ध [n]
बलाद्
बल [mn]
वापि
वा [ind]
वापि
अपि [ind]
प्रकुर्वन्ति
प्रकृ [8. Ā.]
तवाहितम्
त्वद् [pron]
तवाहितम्
अहित [adj]
ते वयं पाण्डवधनैः सर्वान्संपूज्य पार्थिवान् । यदि तान्योधयिष्यामः किं वा नः परिहास्यति ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
वयं
मद् [pron]
पाण्डवधनैः
पाण्डव [m]
पाण्डवधनैः
धन [n]
सर्वान्
सर्व [pron]
सम्पूज्य
सम्पूजय् [10. Ā.]
पार्थिवान्
पार्थिव [m]
यदि
यदि [ind]
तान्
तद् [pron]
योधयिष्यामः
योधय् [10. Ā.]
किं
क [pron]
वा
वा [ind]
नः
मद् [pron]
परिहास्यति
परिहा [3. Ā.]
अहीनाशीविषान्क्रुद्धान्दंशाय समुपस्थितान् । कृत्वा कण्ठे च पृष्ठे च कः समुत्स्रष्टुमर्हति ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अहीन्
अहि [m]
आशीविषान्
आशीविष [m]
क्रुद्धान्
क्रुध् [4. Ā.]
दंशाय
दंश [m]
समुपस्थितान्
समुपस्था [1. Ā.]
कृत्वा
कृ [2. Ā.]
कण्ठे
कण्ठ [m]
च
च [ind]
पृष्ठे
पृष्ठ [n]
च
च [ind]
कः
क [pron]
समुत्स्रष्टुम्
समुत्सृज् [6. Ā.]
अर्हति
अर्ह् [1. Ā.]
आत्तशस्त्रा रथगताः कुपितास्तात पाण्डवाः । निःशेषं नः करिष्यन्ति क्रुद्धा ह्याशीविषा यथा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आत्तशस्त्रा
आदा [4. Ā.]
आत्तशस्त्रा
शस्त्र [n]
रथगताः
रथ [m]
रथगताः
गम् [6. Ā.]
कुपितास्तात
कुप् [4. Ā.]
कुपितास्तात
तात [m]
पाण्डवाः
पाण्डव [m]
निःशेषं
निःशेष [adj]
नः
मद् [pron]
करिष्यन्ति
कृ [2. Ā.]
क्रुद्धा
क्रुध् [4. Ā.]
ह्याशीविषा
हि [ind]
ह्याशीविषा
आशीविष [m]
यथा
यथा [ind]
संनद्धो ह्यर्जुनो याति विवृत्य परमेषुधी । गाण्डीवं मुहुरादत्ते निःश्वसंश्च निरीक्षते ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
संनद्धो
संनह् [4. Ā.]
ह्यर्जुनो
हि [ind]
ह्यर्जुनो
अर्जुन [m]
याति
या [2. Ā.]
विवृत्य
विवृ [9. P.]
परमेषुधी
परम [adj]
परमेषुधी
इषुधि [mf]
गाण्डीवं
गाण्डीव [mn]
मुहुर्
मुहुर् [ind]
आदत्ते
आदा [4. Ā.]
निःश्वसंश्च
निःश्वस् [2. Ā.]
निःश्वसंश्च
च [ind]
निरीक्षते
निरीक्ष् [1. P.]
गदां गुर्वीं समुद्यम्य त्वरितश्च वृकोदरः । स्वरथं योजयित्वाशु निर्यात इति नः श्रुतम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गदां
गदा [f]
गुर्वीं
गुरु [adj]
समुद्यम्य
समुद्यम् [1. P.]
त्वरितश्च
त्वर् [1. P.]
त्वरितश्च
च [ind]
वृकोदरः
वृकोदर [m]
स्वरथं
स्व [adj]
स्वरथं
रथ [m]
योजयित्वाशु
योजय् [10. Ā.]
योजयित्वाशु
आशु [ind]
निर्यात
निर्या [2. P.]
इति
इति [ind]
नः
मद् [pron]
श्रुतम्
श्रु [4. P.]
नकुलः खड्गमादाय चर्म चाप्यष्टचन्द्रकम् । सहदेवश्च राजा च चक्रुराकारमिङ्गितैः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नकुलः
नकुल [m]
खड्गम्
खड्ग [mn]
आदाय
आदा [4. Ā.]
चर्म
चर्मन् [n]
चाप्यष्टचन्द्रकम्
च [ind]
चाप्यष्टचन्द्रकम्
अपि [ind]
चाप्यष्टचन्द्रकम्
अष्टन् [adj]
चाप्यष्टचन्द्रकम्
चन्द्रक [m]
सहदेवश्च
सहदेव [m]
सहदेवश्च
च [ind]
राजा
राजन् [m]
च
च [ind]
चक्रुर्
कृ [2. Ā.]
आकारम्
आकार [m]
इङ्गितैः
इङ्गित [n]
ते त्वास्थाय रथान्सर्वे बहुशस्त्रपरिच्छदान् । अभिघ्नन्तो रथव्रातान्सेनायोगाय निर्ययुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
त्वास्थाय
तु [ind]
त्वास्थाय
आस्था [1. Ā.]
रथान्
रथ [m]
सर्वे
सर्व [pron]
बहुशस्त्रपरिच्छदान्
बहु [adj]
बहुशस्त्रपरिच्छदान्
शस्त्र [n]
बहुशस्त्रपरिच्छदान्
परिच्छद [m]
अभिघ्नन्तो
अभिहन् [4. P.]
रथव्रातान्
रथ [m]
रथव्रातान्
व्रात [m]
सेनायोगाय
सेना [f]
सेनायोगाय
योग [m]
निर्ययुः
निर्या [2. P.]
न क्षंस्यन्ते तथास्माभिर्जातु विप्रकृता हि ते । द्रौपद्याश्च परिक्लेशं कस्तेषां क्षन्तुमर्हति ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
क्षंस्यन्ते
क्षम् [1. P.]
तथास्माभिर्
तथा [ind]
तथास्माभिर्
मद् [pron]
जातु
जातु [ind]
विप्रकृता
विप्रकृ [8. Ā.]
हि
हि [ind]
ते
तद् [pron]
द्रौपद्याश्च
द्रौपदी [f]
द्रौपद्याश्च
च [ind]
परिक्लेशं
परिक्लेश [m]
कस्तेषां
क [pron]
कस्तेषां
तद् [pron]
क्षन्तुम्
क्षम् [1. P.]
अर्हति
अर्ह् [1. Ā.]
पुनर्दीव्याम भद्रं ते वनवासाय पाण्डवैः । एवमेतान्वशे कर्तुं शक्ष्यामो भरतर्षभ ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पुनर्
पुनर् [ind]
दीव्याम
दीव् [4. Ā.]
भद्रं
भद्र [n]
ते
त्वद् [pron]
वनवासाय
वन [n]
वनवासाय
वास [m]
पाण्डवैः
पाण्डव [m]
एवम्
एवम् [ind]
एतान्
एतद् [pron]
वशे
वश [m]
कर्तुं
कृ [2. Ā.]
शक्ष्यामो
शक् [4. P.]
भरतर्षभ
भरत [m]
भरतर्षभ
ऋषभ [m]
ते वा द्वादश वर्षाणि वयं वा द्यूतनिर्जिताः । प्रविशेम महारण्यमजिनैः प्रतिवासिताः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
त्वया
त्वद् [pron]
द्वादश
द्वादशन् [adj]
वर्षाणि
वर्ष [mn]
वसोर्
वसु [mn]
धाराहुतं
धारा [f]
धाराहुतं
हु [3. Ā.]
हविः
हविस् [n]
प्रविशेम
प्रविश् [4. P.]
महारण्यम्
महत् [adj]
महारण्यम्
अरण्य [n]
अजिनैः
अजिन [n]
प्रतिवासिताः
प्रतिवासय् [10. Ā.]
त्रयोदशं च सजने अज्ञाताः परिवत्सरम् । ज्ञाताश्च पुनरन्यानि वने वर्षाणि द्वादश ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
त्रयोदशं
त्रयोदश [adj]
च
च [ind]
सजने
स [ind]
सजने
जन [m]
अज्ञाताः
अज्ञात [adj]
परिवत्सरम्
परिवत्सर [mn]
ज्ञाताश्च
ज्ञा [4. Ā.]
ज्ञाताश्च
च [ind]
पुनर्
पुनर् [ind]
अन्यानि
अन्य [pron]
वने
वन [n]
वर्षाणि
वर्ष [mn]
द्वादश
द्वादशन् [adj]
निवसेम वयं ते वा तथा द्यूतं प्रवर्तताम् । अक्षानुप्त्वा पुनर्द्यूतमिदं दीव्यन्तु पाण्डवाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
निवसेम
निवस् [1. Ā.]
वयं
मद् [pron]
ते
तद् [pron]
वा
वा [ind]
तथा
तथा [ind]
द्यूतं
द्यूत [n]
प्रवर्तताम्
प्रवृत् [1. Ā.]
अक्षान्
अक्ष [m]
उप्त्वा
वप् [1. Ā.]
पुनर्द्यूतम्
पुनर् [ind]
पुनर्द्यूतम्
द्यूत [n]
इदं
इदम् [pron]
दीव्यन्तु
दीव् [4. Ā.]
पाण्डवाः
पाण्डव [m]
एतत्कृत्यतमं राजन्नस्माकं भरतर्षभ । अयं हि शकुनिर्वेद सविद्यामक्षसंपदम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एतत्
एतद् [pron]
कृत्यतमं
कृत्यतम [n]
राजन्न्
राजन् [m]
अस्माकं
मद् [pron]
भरतर्षभ
भरत [m]
भरतर्षभ
ऋषभ [m]
अयं
इदम् [pron]
हि
हि [ind]
शकुनिर्
शकुनि [m]
वेद
विद् [6. Ā.]
सविद्याम्
स [ind]
सविद्याम्
विद्या [f]
अक्षसंपदम्
अक्ष [m]
अक्षसंपदम्
सम्पद् [f]
दृढमूला वयं राज्ये मित्राणि परिगृह्य च । सारवद्विपुलं सैन्यं सत्कृत्य च दुरासदम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दृढमूला
दृढ [adj]
दृढमूला
मूल [mn]
वयं
मद् [pron]
राज्ये
राज्य [n]
मित्राणि
मित्र [mn]
परिगृह्य
परिग्रह् [9. Ā.]
च
च [ind]
सारवद्
सारवत् [adj]
विपुलं
विपुल [adj]
सैन्यं
सैन्य [n]
सत्कृत्य
सत्कृ [8. Ā.]
च
च [ind]
दुरासदम्
दुरासद [adj]
ते च त्रयोदशे वर्षे पारयिष्यन्ति चेद्व्रतम् । जेष्यामस्तान्वयं राजन्रोचतां ते परंतप ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
च
च [ind]
त्रयोदशे
त्रयोदश [adj]
वर्षे
वर्ष [mn]
पारयिष्यन्ति
पारय् [10. Ā.]
चेद्
चेद् [ind]
व्रतम्
व्रत [n]
जेष्यामस्तान्
जि [9. P.]
जेष्यामस्तान्
तद् [pron]
वयं
मद् [pron]
राजन्
राजन् [m]
रोचतां
रुच् [1. P.]
ते
त्वद् [pron]
परंतप
परंतप [adj]
तूर्णं प्रत्यानयस्वैतान्कामं व्यध्वगतानपि । आगच्छन्तु पुनर्द्यूतमिदं कुर्वन्तु पाण्डवाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तूर्णं
तूर्णम् [ind]
प्रत्यानयस्वैतान्
प्रत्यानी [1. Ā.]
प्रत्यानयस्वैतान्
एतद् [pron]
कामं
कामम् [ind]
व्यध्वगतान्
व्यध्वन् [adj]
व्यध्वगतान्
गम् [6. Ā.]
अपि
अपि [ind]
अक्षान्
अक्ष [m]
उप्त्वा
वप् [1. Ā.]
पुनर्द्यूतम्
पुनर् [ind]
पुनर्द्यूतम्
द्यूत [n]
इदं
इदम् [pron]
दीव्यन्तु
दीव् [4. Ā.]
पाण्डवाः
पाण्डव [m]
ततो द्रोणः सोमदत्तो बाह्लीकश्च महारथः । विदुरो द्रोणपुत्रश्च वैश्यापुत्रश्च वीर्यवान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
देवापिः
देवापि [m]
शंतनुश्चैव
शंतनु [m]
शंतनुश्चैव
च [ind]
शंतनुश्चैव
एव [ind]
बाह्लीकश्च
वाह्लीक [m]
बाह्लीकश्च
च [ind]
महारथः
महत् [adj]
महारथः
रथ [m]
तस्माद्
तद् [pron]
देवव्रतश्चैव
देव [m]
देवव्रतश्चैव
व्रत [n]
देवव्रतश्चैव
च [ind]
देवव्रतश्चैव
एव [ind]
गङ्गादत्तश्च
गङ्गा [f]
गङ्गादत्तश्च
दा [1. Ā.]
गङ्गादत्तश्च
च [ind]
वीर्यवान्
वीर्यवत् [adj]
भूरिश्रवाः शांतनवो विकर्णश्च महारथः । मा द्यूतमित्यभाषन्त शमोऽस्त्विति च सर्वशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
भीष्मः
भीष्म [m]
शांतनवो
शांतनव [m]
विदुरश्च
विदुर [m]
विदुरश्च
च [ind]
महामतिः
महामति [adj]
मा
मा [ind]
द्यूतम्
द्यूत [n]
इत्यभाषन्त
इति [ind]
इत्यभाषन्त
भाष् [1. P.]
शमो
शम [m]
ऽस्त्विति
अस् [2. P.]
ऽस्त्विति
इति [ind]
च
च [ind]
सर्वशः
सर्वशस् [ind]
अकामानां च सर्वेषां सुहृदामर्थदर्शिनाम् । अकरोत्पाण्डवाह्वानं धृतराष्ट्रः सुतप्रियः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
काम्यकागमनं
काम्यक [mn]
काम्यकागमनं
आगमन [n]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
पुनस्तेषां
पुनर् [ind]
पुनस्तेषां
तद् [pron]
महात्मनाम्
महात्मन् [adj]
श्रुत्वा
श्रु [4. P.]
तु
तु [ind]
पाण्डवान्
पाण्डव [m]
दग्धान्
दह् [2. P.]
धृतराष्ट्रो
धृतराष्ट्र [m]
ऽम्बिकासुतः
अम्बिकासुत [m]
अथाब्रवीन्महाराज धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् । पुत्रहार्दाद्धर्मयुक्तं गान्धारी शोककर्शिता ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
श्रावयामास
श्रावय् [10. Ā.]
राजानं
राजन् [m]
धृतराष्ट्रं
धृतराष्ट्र [m]
मनीषिणम्
मनीषिन् [adj]
पुत्रहार्दाद्
पुत्र [m]
पुत्रहार्दाद्
हार्द [n]
धर्मयुक्तं
धर्म [mn]
धर्मयुक्तं
युज् [6. Ā.]
गान्धारी
गान्धारी [f]
शोककर्शिता
शोक [m]
शोककर्शिता
कर्शय् [10. P.]
जाते दुर्योधने क्षत्ता महामतिरभाषत । नीयतां परलोकाय साध्वयं कुलपांसनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
जाते
जन् [4. P.]
दुर्योधने
दुर्योधन [m]
क्षत्ता
क्षत्तृ [m]
महामतिर्
महामति [adj]
अभाषत
भाष् [1. P.]
नीयतां
नी [2. P.]
परलोकाय
पर [pron]
परलोकाय
लोक [m]
साध्वयं
साधु [adj]
साध्वयं
इदम् [pron]
कुलपांसनः
कुल [n]
कुलपांसनः
पांसन [adj]
व्यनदज्जातमात्रो हि गोमायुरिव भारत । अन्तो नूनं कुलस्यास्य कुरवस्तन्निबोधत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
व्यनदज्जातमात्रो
विनद् [1. Ā.]
व्यनदज्जातमात्रो
जन् [4. P.]
व्यनदज्जातमात्रो
मात्र [n]
हि
हि [ind]
गोमायुर्
गोमायु [m]
इव
इव [ind]
भारत
भारत [m]
अन्तो
अन्त [m]
नूनं
नूनम् [ind]
कुलस्यास्य
कुल [n]
कुलस्यास्य
इदम् [pron]
कुरवस्तन्निबोधत
कुरु [m]
कुरवस्तन्निबोधत
तद् [pron]
कुरवस्तन्निबोधत
निबुध् [4. P.]
मा बालानामशिष्टानामभिमंस्था मतिं प्रभो । मा कुलस्य क्षये घोरे कारणं त्वं भविष्यसि ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मा
मा [ind]
बालानाम्
बाल [m]
अशिष्टानाम्
अशिष्ट [adj]
अभिमंस्था
अभिमन् [4. P.]
मतिं
मति [f]
प्रभो
प्रभु [m]
सो
तद् [pron]
ऽस्य
इदम् [pron]
भीष्मस्य
भीष्म [m]
निधने
निधन [mn]
कारणं
कारण [n]
वै
वै [ind]
भविष्यति
भू [1. Ā.]
बद्धं सेतुं को नु भिन्द्याद्धमेच्छान्तं च पावकम् । शमे धृतान्पुनः पार्थान्कोपयेत्को नु भारत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
बद्धं
बन्ध् [4. P.]
सेतुं
सेतु [m]
को
क [pron]
नु
नु [ind]
भिन्द्याद्धमेच्छान्तं
भिद् [6. P.]
भिन्द्याद्धमेच्छान्तं
धम् [1. Ā.]
भिन्द्याद्धमेच्छान्तं
शम् [1. P.]
च
च [ind]
पावकम्
पावक [m]
समवेतान्
समवे [2. P.]
हि
हि [ind]
कः
क [pron]
पार्थान्
पार्थ [m]
प्रतियुध्येत
प्रतियुध् [4. P.]
भारत
भारत [m]
स्मरन्तं त्वामाजमीढ स्मारयिष्याम्यहं पुनः । शास्त्रं न शास्ति दुर्बुद्धिं श्रेयसे वेतराय वा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तिष्ठ
स्था [1. Ā.]
राजन्
राजन् [m]
मुहूर्तं
मुहूर्त [mn]
त्वं
त्वद् [pron]
प्रेषयिष्याम्यहं
प्रेषय् [10. Ā.]
प्रेषयिष्याम्यहं
मद् [pron]
पितुः
पितृ [m]
शास्त्रं
शास्त्र [n]
न
न [ind]
शास्ति
शास् [1. P.]
दुर्बुद्धिं
दुर्बुद्धि [adj]
श्रेयसे
श्रेयस् [n]
वेतराय
वा [ind]
वेतराय
इतर [pron]
वा
वा [ind]
न वै वृद्धो बालमतिर्भवेद्राजन्कथंचन । त्वन्नेत्राः सन्तु ते पुत्रा मा त्वां दीर्णाः प्रहासिषुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
वै
वै [ind]
वृद्धो
वृद्ध [adj]
बालमतिर्
बाल [m]
बालमतिर्
मति [f]
भवेद्
भू [1. Ā.]
राजन्
राजन् [m]
कथंचन
कथंचन [ind]
त्वन्नेत्राः
त्वद् [pron]
त्वन्नेत्राः
नेत्र [mn]
सन्तु
अस् [2. P.]
ते
त्वद् [pron]
पुत्रा
पुत्र [m]
मा
मा [ind]
त्वां
त्वद् [pron]
दीर्णाः
दृ [9. P.]
प्रहासिषुः
प्रहा [3. Ā.]
शमेन धर्मेण परस्य बुद्ध्या; जाता बुद्धिः सास्तु ते मा प्रतीपा । प्रध्वंसिनी क्रूरसमाहिता श्री;र्मृदुप्रौढा गच्छति पुत्रपौत्रान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शमेन
शम [m]
धर्मेण
धर्म [mn]
परस्य
पर [pron]
बुद्ध्या
बुद्धि [f]
जाता
जन् [4. P.]
बुद्धिः
बुद्धि [f]
सास्तु
तद् [pron]
सास्तु
अस् [2. P.]
ते
त्वद् [pron]
मा
मा [ind]
प्रतीपा
प्रतीप [adj]
प्रध्वंसिनी
प्रध्वंसिन् [adj]
क्रूरसमाहिता
क्रूर [adj]
क्रूरसमाहिता
समाधा [1. P.]
श्रीर्
श्री [f]
मृदुप्रौढा
मृदु [adj]
मृदुप्रौढा
प्रौढ [adj]
गच्छति
गम् [6. Ā.]
पुत्रपौत्रान्
पुत्र [m]
पुत्रपौत्रान्
पौत्र [m]
अथाब्रवीन्महाराजो गान्धारीं धर्मदर्शिनीम् । अन्तः कामं कुलस्यास्तु न शक्ष्यामि निवारितुम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथाब्रवीन्महाराज
अथ [ind]
अथाब्रवीन्महाराज
ब्रू [2. Ā.]
अथाब्रवीन्महाराज
महत् [adj]
अथाब्रवीन्महाराज
राज [m]
धृतराष्ट्रं
धृतराष्ट्र [m]
जनेश्वरम्
जनेश्वर [m]
अन्तः
अन्तर् [ind]
कामं
काम [m]
कुलस्यास्तु
कुल [n]
कुलस्यास्तु
अस् [2. P.]
न
न [ind]
शक्ष्यामि
शक् [4. P.]
निवारितुम्
निवारय् [10. Ā.]
यथेच्छन्ति तथैवास्तु प्रत्यागच्छन्तु पाण्डवाः । पुनर्द्यूतं प्रकुर्वन्तु मामकाः पाण्डवैः सह ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यथेच्छन्ति
यथा [ind]
यथेच्छन्ति
इष् [1. P.]
तथैवास्तु
तथा [ind]
तथैवास्तु
एव [ind]
तथैवास्तु
अस् [2. P.]
प्रत्यागच्छन्तु
प्रत्यागम् [1. P.]
पाण्डवाः
पाण्डव [m]
आगच्छन्तु
आगम् [6. P.]
पुनर्द्यूतम्
पुनर् [ind]
पुनर्द्यूतम्
द्यूत [n]
इदं
इदम् [pron]
कुर्वन्तु
कृ [2. Ā.]
पाण्डवाः
पाण्डव [m]