Sabhāparva Adhyāya 27
सभापर्व • अध्यायः 27
Sabhāparva Adhyāya 27 of the classical Mahābhārata with 29 verses.
Total: 29 Verses
•
Citations: MBh 2.27.1–29
•
250 Lexicon Terms
ततः कुमारविषये श्रेणिमन्तमथाजयत् । कोसलाधिपतिं चैव बृहद्बलमरिंदमः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
कुमारविषये
कुमार [m]
कुमारविषये
विषय [mn]
श्रेणिमन्तम्
श्रेणिमन्त् [m]
अथाजयत्
अथ [ind]
अथाजयत्
जि [9. P.]
कोसलाधिपतिं
कोसल [m]
कोसलाधिपतिं
अधिपति [m]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
बृहद्बलम्
बृहद्बल [m]
अरिंदमः
अरिंदम [adj]
अयोध्यायां तु धर्मज्ञं दीर्घप्रज्ञं महाबलम् । अजयत्पाण्डवश्रेष्ठो नातितीव्रेण कर्मणा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अयोध्यायां
अयोध्या [f]
तु
तु [ind]
धर्मज्ञं
धर्म [mn]
धर्मज्ञं
ज्ञ [adj]
दीर्घप्रज्ञं
दीर्घप्रज्ञ [m]
महाबलम्
महत् [adj]
महाबलम्
बल [mn]
धनंजयो
धनंजय [m]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
नातितीव्रेण
न [ind]
नातितीव्रेण
अति [ind]
नातितीव्रेण
तीव्र [adj]
कर्मणा
कर्मन् [n]
ततो गोपालकच्छं च सोत्तमानपि चोत्तरान् । मल्लानामधिपं चैव पार्थिवं व्यजयत्प्रभुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
गोपालकच्छं
गोपालकच्छ [m]
च
च [ind]
सोत्तमान्
स [ind]
सोत्तमान्
उत्तम [adj]
अपि
अपि [ind]
चोत्तरान्
च [ind]
चोत्तरान्
उत्तर [adj]
मल्लानाम्
मल्ल [mn]
अधिपं
अधिप [m]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
पार्थिवं
पार्थिव [n]
व्यजयत्
विजि [1. Ā.]
प्रभुः
प्रभु [adj]
ततो हिमवतः पार्श्वे समभ्येत्य जरद्गवम् । सर्वमल्पेन कालेन देशं चक्रे वशे बली ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
हिमवतः
हिमवन्त् [m]
पार्श्वे
पार्श्व [mn]
समभ्येत्य
समभ्ये [2. P.]
जरद्गवम्
जरद्गव [m]
सर्वम्
सर्व [pron]
अल्पेन
अल्प [adj]
कालेन
काल [m]
देशं
देश [m]
चक्रे
कृ [2. Ā.]
वशे
वश [m]
बली
बलिन् [adj]
एवं बहुविधान्देशान्विजित्य पुरुषर्षभः । उन्नाटमभितो जिग्ये कुक्षिमन्तं च पर्वतम् । पाण्डवः सुमहावीर्यो बलेन बलिनां वरः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
बहुविधान्
बहुविध [adj]
देशान्
देश [m]
विजित्य
विजि [1. Ā.]
पुरुषर्षभः
पुरुष [m]
पुरुषर्षभः
ऋषभ [m]
उन्नाटम्
उन्नाट [m]
अभितो
अभितस् [ind]
जिग्ये
जि [9. P.]
कुक्षिमन्तं
कुक्षिमन्त् [m]
च
च [ind]
पर्वतम्
पर्वत [mn]
उदतिष्ठन्
उत्था [1. Ā.]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
बलेन
बल [mn]
बलिनां
बलिन् [adj]
वरः
वर [adj]
स काशिराजं समरे सुबन्धुमनिवर्तिनम् । वशे चक्रे महाबाहुर्भीमो भीमपराक्रमः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गिरिकूटनिकाशानां
गिरि [m]
गिरिकूटनिकाशानां
कूट [mn]
गिरिकूटनिकाशानां
निकाश [m]
समरेष्वनिवर्तिनाम्
समर [mn]
समरेष्वनिवर्तिनाम्
अनिवर्तिन् [adj]
रोषेण
रोष [m]
महताविष्टो
महत् [adj]
महताविष्टो
आविश् [6. Ā.]
भीमो
भीम [m]
भीमपराक्रमः
भीम [adj]
भीमपराक्रमः
पराक्रम [m]
ततः सुपार्श्वमभितस्तथा राजपतिं क्रथम् । युध्यमानं बलात्संख्ये विजिग्ये पाण्डवर्षभः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
सुपार्श्वम्
सुपार्श्व [m]
अभितस्तथा
अभितस् [ind]
अभितस्तथा
तथा [ind]
राजपतिं
राजन् [m]
राजपतिं
पति [m]
क्रथम्
क्रथ [m]
युध्यमानं
युध् [2. P.]
बलात्
बल [mn]
संख्ये
संख्य [n]
विजिग्ये
विजि [1. Ā.]
पाण्डवर्षभः
पाण्डव [m]
पाण्डवर्षभः
ऋषभ [m]
ततो मत्स्यान्महातेजा मलयांश्च महाबलान् । अनवद्यान्गयांश्चैव पशुभूमिं च सर्वशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
मत्स्यान्महातेजा
मत्स्य [m]
मत्स्यान्महातेजा
महत् [adj]
मत्स्यान्महातेजा
तेजस् [n]
मलयांश्च
मलय [m]
मलयांश्च
च [ind]
महाबलान्
महत् [adj]
महाबलान्
बल [mn]
अनवद्यान्
अनवद्य [adj]
गयांश्चैव
गय [m]
गयांश्चैव
च [ind]
गयांश्चैव
एव [ind]
पशुभूमिं
पशु [m]
पशुभूमिं
भूमि [f]
च
च [ind]
सर्वशः
सर्वशस् [ind]
निवृत्य च महाबाहुर्मदर्वीकं महीधरम् । सोपदेशं विनिर्जित्य प्रययावुत्तरामुखः । वत्सभूमिं च कौन्तेयो विजिग्ये बलवान्बलात् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
निवृत्य
निवृत् [1. Ā.]
च
च [ind]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
मदर्वीकं
मदर्वीक [m]
महीधरम्
महीधर [m]
सोपदेशं
स [ind]
सोपदेशं
उपदेश [m]
विनिर्जित्य
विनिर्जि [1. P.]
प्रययावुत्तरामुखः
प्रया [2. Ā.]
प्रययावुत्तरामुखः
उत्तरा [ind]
प्रययावुत्तरामुखः
मुख [n]
वत्सभूमिं
वत्स [m]
वत्सभूमिं
भूमि [f]
च
च [ind]
कौन्तेयो
कौन्तेय [m]
विजिग्ये
विजि [1. Ā.]
बलवान्
बलवत् [adj]
बलात्
बल [mn]
भर्गाणामधिपं चैव निषादाधिपतिं तथा । विजिग्ये भूमिपालांश्च मणिमत्प्रमुखान्बहून् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भर्गाणाम्
भर्ग [m]
अधिपं
अधिप [m]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
निषादाधिपतिं
निषाद [m]
निषादाधिपतिं
अधिपति [m]
तथा
तथा [ind]
विजिग्ये
विजि [1. Ā.]
भूमिपालांश्च
भूमिपाल [m]
भूमिपालांश्च
च [ind]
मणिमत्प्रमुखान्
मणिमन्त् [m]
मणिमत्प्रमुखान्
प्रमुख [adj]
बहून्
बहु [adj]
ततो दक्षिणमल्लांश्च भोगवन्तं च पाण्डवः । तरसैवाजयद्भीमो नातितीव्रेण कर्मणा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
दक्षिणमल्लांश्च
दक्षिण [adj]
दक्षिणमल्लांश्च
मल्ल [mn]
दक्षिणमल्लांश्च
च [ind]
भोगवन्तं
भोगवन्त् [m]
च
च [ind]
पाण्डवः
पाण्डव [m]
धनंजयो
धनंजय [m]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
नातितीव्रेण
न [ind]
नातितीव्रेण
अति [ind]
नातितीव्रेण
तीव्र [adj]
कर्मणा
कर्मन् [n]
शर्मकान्वर्मकांश्चैव सान्त्वेनैवाजयत्प्रभुः । वैदेहकं च राजानं जनकं जगतीपतिम् । विजिग्ये पुरुषव्याघ्रो नातितीव्रेण कर्मणा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शर्मकान्
शर्मक [m]
वर्मकांश्चैव
वर्मक [m]
वर्मकांश्चैव
च [ind]
वर्मकांश्चैव
एव [ind]
सान्त्वेनैवाजयत्
सान्त्व [n]
सान्त्वेनैवाजयत्
एव [ind]
सान्त्वेनैवाजयत्
जि [9. P.]
प्रभुः
प्रभु [adj]
वैदेहकं
वैदेहक [m]
च
च [ind]
राजानं
राजन् [m]
जनकं
जनक [m]
जगतीपतिम्
जगतीपति [m]
धनंजयो
धनंजय [m]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
नातितीव्रेण
न [ind]
नातितीव्रेण
अति [ind]
नातितीव्रेण
तीव्र [adj]
कर्मणा
कर्मन् [n]
वैदेहस्थस्तु कौन्तेय इन्द्रपर्वतमन्तिकात् । किरातानामधिपतीन्व्यजयत्सप्त पाण्डवः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वैदेहस्थस्तु
वैदेह [m]
वैदेहस्थस्तु
स्थ [adj]
वैदेहस्थस्तु
तु [ind]
कौन्तेय
कौन्तेय [m]
इन्द्रपर्वतम्
इन्द्रपर्वत [m]
अन्तिकात्
अन्तिक [n]
गणान्
गण [m]
उत्सवसंकेतान्
उत्सवसंकेत [m]
अजयत्
जि [9. P.]
सप्त
सप्तन् [adj]
पाण्डवः
पाण्डव [m]
ततः सुह्मान्प्राच्यसुह्मान्समक्षांश्चैव वीर्यवान् । विजित्य युधि कौन्तेयो मागधानुपयाद्बली ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
सुह्मान्
सुह्म [m]
प्राच्यसुह्मान्
प्राच्य [adj]
प्राच्यसुह्मान्
सुह्म [m]
समक्षांश्चैव
समक्ष [adj]
समक्षांश्चैव
च [ind]
समक्षांश्चैव
एव [ind]
वीर्यवान्
वीर्यवत् [adj]
विजित्य
विजि [1. Ā.]
युधि
युध् [f]
कौन्तेयो
कौन्तेय [m]
मागधान्
मागध [m]
उपयाद्
उपया [2. P.]
बली
बलिन् [adj]
दण्डं च दण्डधारं च विजित्य पृथिवीपतीन् । तैरेव सहितः सर्वैर्गिरिव्रजमुपाद्रवत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दण्डं
दण्ड [mn]
च
च [ind]
दण्डधारं
दण्डधार [m]
च
च [ind]
विजित्य
विजि [1. Ā.]
पृथिवीपतीन्
पृथिवीपति [m]
तैर्
तद् [pron]
एव
एव [ind]
सहितः
सहित [adj]
सर्वैः
सर्व [pron]
प्राग्ज्योतिषम्
प्राग्ज्योतिष [m]
उपाद्रवत्
उपद्रु [1. P.]
जारासंधिं सान्त्वयित्वा करे च विनिवेश्य ह । तैरेव सहितो राजन्कर्णमभ्यद्रवद्बली ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
जारासंधिं
जारासंधि [m]
सान्त्वयित्वा
सान्त्वय् [Denom. Ā.]
करे
कर [m]
च
च [ind]
विनिवेश्य
विनिवेशय् [10. P.]
ह
ह [ind]
तैर्
तद् [pron]
एव
एव [ind]
सहितो
सहित [adj]
राजन्
राजन् [m]
कर्णम्
कर्ण [m]
अभ्यद्रवद्
अभिद्रु [1. Ā.]
बली
बलिन् [adj]
स कम्पयन्निव महीं बलेन चतुरङ्गिणा । युयुधे पाण्डवश्रेष्ठः कर्णेनामित्रघातिना ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वृतः
वृ [1. Ā.]
सुमहता
सु [ind]
सुमहता
महत् [adj]
राजन्
राजन् [m]
बलेन
बल [mn]
चतुरङ्गिणा
चतुरङ्गिन् [adj]
व्यजयत्
विजि [1. Ā.]
पाण्डवश्रेष्ठः
पाण्डव [m]
पाण्डवश्रेष्ठः
श्रेष्ठ [adj]
करे
कर [m]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
न्यवेशयत्
निवेशय् [10. Ā.]
स कर्णं युधि निर्जित्य वशे कृत्वा च भारत । ततो विजिग्ये बलवान्राज्ञः पर्वतवासिनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
कर्णं
कर्ण [m]
युधि
युध् [f]
निर्जित्य
निर्जि [1. P.]
वशे
वश [m]
कृत्वा
कृ [2. Ā.]
च
च [ind]
भारत
भारत [m]
पौरवं
पौरव [m]
तु
तु [ind]
विनिर्जित्य
विनिर्जि [1. P.]
दस्यून्
दस्यु [m]
पर्वतवासिनः
पर्वत [mn]
पर्वतवासिनः
वासिन् [adj]
अथ मोदागिरिं चैव राजानं बलवत्तरम् । पाण्डवो बाहुवीर्येण निजघान महामृधे ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथ
अथ [ind]
मोदागिरिं
मोदागिरि [m]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
राजानं
राजन् [m]
बलवत्तरम्
बलवत्तर [adj]
पाण्डवो
पाण्डव [m]
बाहुवीर्येण
बाहु [mf]
बाहुवीर्येण
वीर्य [n]
निजघान
निहन् [2. Ā.]
महामृधे
महत् [adj]
महामृधे
मृध [mn]
ततः पौण्ड्राधिपं वीरं वासुदेवं महाबलम् । कौशिकीकच्छनिलयं राजानं च महौजसम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
पौण्ड्राधिपं
पौण्ड्र [m]
पौण्ड्राधिपं
अधिप [m]
वीरं
वीर [m]
वासुदेवं
वासुदेव [m]
महाबलम्
महत् [adj]
महाबलम्
बल [mn]
कौशिकीकच्छनिलयं
कौशिकी [f]
कौशिकीकच्छनिलयं
कच्छ [m]
कौशिकीकच्छनिलयं
निलय [m]
राजानं
राजन् [m]
च
च [ind]
महौजसम्
महत् [adj]
महौजसम्
ओजस् [n]
उभौ बलवृतौ वीरावुभौ तीव्रपराक्रमौ । निर्जित्याजौ महाराज वङ्गराजमुपाद्रवत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उभौ
उभ् [pron]
बलवृतौ
बल [mn]
बलवृतौ
वृ [1. Ā.]
वीरावुभौ
वीर [m]
वीरावुभौ
उभ् [pron]
तीव्रपराक्रमौ
तीव्र [adj]
तीव्रपराक्रमौ
पराक्रम [m]
निर्जित्याजौ
निर्जि [1. P.]
निर्जित्याजौ
आजि [mf]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
वङ्गराजम्
वङ्ग [m]
वङ्गराजम्
राज [m]
उपाद्रवत्
उपद्रु [1. P.]
समुद्रसेनं निर्जित्य चन्द्रसेनं च पार्थिवम् । ताम्रलिप्तं च राजानं काचं वङ्गाधिपं तथा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
समुद्रसेनपुत्रश्च
समुद्रसेन [m]
समुद्रसेनपुत्रश्च
पुत्र [m]
समुद्रसेनपुत्रश्च
च [ind]
चन्द्रसेनः
चन्द्रसेन [m]
प्रतापवान्
प्रतापवत् [adj]
ताम्रलिप्तं
ताम्रलिप्त [m]
च
च [ind]
राजानं
राजन् [m]
काचं
काच [mn]
वङ्गाधिपं
वङ्ग [m]
वङ्गाधिपं
अधिप [m]
तथा
तथा [ind]
सुह्मानामधिपं चैव ये च सागरवासिनः । सर्वान्म्लेच्छगणांश्चैव विजिग्ये भरतर्षभः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सुह्मानाम्
सुह्म [m]
अधिपं
अधिप [m]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
ये
यद् [pron]
च
च [ind]
सागरवासिनः
सागर [m]
सागरवासिनः
वासिन् [adj]
समुद्रवासिनः
समुद्र [m]
समुद्रवासिनः
वासिन् [adj]
सर्वान्
सर्व [pron]
म्लेच्छजातीन्
म्लेच्छ [m]
म्लेच्छजातीन्
जाति [f]
विजिग्यतुः
विजि [1. Ā.]
एवं बहुविधान्देशान्विजित्य पवनात्मजः । वसु तेभ्य उपादाय लौहित्यमगमद्बली ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
बहुविधान्
बहुविध [adj]
देशान्
देश [m]
विजित्य
विजि [1. Ā.]
पुरुषर्षभः
पुरुष [m]
पुरुषर्षभः
ऋषभ [m]
वसु
वसु [n]
तेभ्य
तद् [pron]
उपादाय
उपादा [3. Ā.]
लौहित्यम्
लौहित्य [m]
अगमद्
गम् [6. Ā.]
बली
बलिन् [adj]
स सर्वान्म्लेच्छनृपतीन्सागरद्वीपवासिनः । करमाहारयामास रत्नानि विविधानि च ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
सर्वान्म्लेच्छनृपतीन्
सर्व [pron]
सर्वान्म्लेच्छनृपतीन्
म्लेच्छ [m]
सर्वान्म्लेच्छनृपतीन्
नृपति [m]
सागरद्वीपवासिनः
सागर [m]
सागरद्वीपवासिनः
द्वीप [mn]
सागरद्वीपवासिनः
वासिन् [adj]
रमणीयानि
रमणीय [adj]
पश्यन्तो
दृश् [6. P.]
वनानि
वन [n]
विविधानि
विविध [adj]
च
च [ind]
चन्दनागुरुवस्त्राणि मणिमुक्तमनुत्तमम् । काञ्चनं रजतं वज्रं विद्रुमं च महाधनम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
चन्दनागुरुवस्त्राणि
चन्दन [mn]
चन्दनागुरुवस्त्राणि
अगुरु [mn]
चन्दनागुरुवस्त्राणि
वस्त्र [mn]
मणिमुक्तम्
मणि [m]
मणिमुक्तम्
मुक्ता [f]
अनुत्तमम्
अनुत्तम [adj]
काञ्चनं
काञ्चन [n]
रजतं
रजत [n]
वज्रं
वज्र [mn]
विद्रुमं
विद्रुम [mn]
च
च [ind]
महाधनम्
महत् [adj]
महाधनम्
धन [n]
स कोटिशतसंख्येन धनेन महता तदा । अभ्यवर्षदमेयात्मा धनवर्षेण पाण्डवम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
कोटिशतसंख्येन
कोटि [f]
कोटिशतसंख्येन
शत [mn]
कोटिशतसंख्येन
संख्या [f]
धनेन
धन [n]
महता
महत् [adj]
तदा
तदा [ind]
अभ्यवर्षद्
अभिवृष् [1. Ā.]
अमेयात्मा
अमेय [adj]
अमेयात्मा
आत्मन् [m]
धनवर्षेण
धन [n]
धनवर्षेण
वर्ष [mn]
पाण्डवम्
पाण्डव [m]
इन्द्रप्रस्थमथागम्य भीमो भीमपराक्रमः । निवेदयामास तदा धर्मराजाय तद्धनम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इन्द्रप्रस्थम्
इन्द्रप्रस्थ [n]
अथागम्य
अथ [ind]
अथागम्य
आगम् [6. P.]
भीमो
भीम [m]
भीमपराक्रमः
भीम [adj]
भीमपराक्रमः
पराक्रम [m]
निवेदयामास
निवेदय् [10. Ā.]
तदा
तदा [ind]
तस्मै
तद् [pron]
राज्ञे
राजन् [m]
व्यथान्वितः
व्यथा [f]
व्यथान्वितः
अन्वित [adj]