Canonical Ref: MBh 12.329.5
Sanskrit (Devanāgarī)
निदर्शनमपि ह्यत्र भवति । नासीदहो न रात्रिरासीत् । न सदासीन्नासदासीत् । तम एव पुरस्तादभवद्विश्वरूपम् । सा विश्वस्य जननीत्येवमस्यार्थोऽनुभाष्यते ॥
English Scholarly Translation
The Shruti declares,-Day was not. Night was not. Aught was not. Naught was not. In the beginning there was only Ignorance. She was of the form of the universe, and she is the night of Narayana of universal form. This is the meaning of the word of Tamas.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
निदर्शनम्
Lemma: निदर्शन
POS: n
अपि
Lemma: अपि
POS: ind
ह्यत्र
Lemma: हि
POS: ind
ह्यत्र
Lemma: अत्र
POS: ind
भवति
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: भवति
नासीद्
Lemma: न
POS: ind
नासीद्
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: आसीत्
अहो
Lemma: अह
POS: mn
न
Lemma: न
POS: ind
रात्रिर्
Lemma: रात्रि
POS: f
आसीत्
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: आसीत्
न
Lemma: न
POS: ind
सद्
Lemma: अस्
POS: 2. P.
आसीन्
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: आसीत्
नासद्
Lemma: न
POS: ind
नासद्
Lemma: असत्
POS: adj
आसीत्
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: आसीत्
तम
Lemma: तमस्
POS: n
एव
Lemma: एव
POS: ind
पुरस्ताद्
Lemma: पुरस्तात्
POS: ind
अभवद्
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: अभवत्
विश्वरूपम्
Lemma: विश्व
POS: pron
विश्वरूपम्
Lemma: रूप
POS: n
सा
Lemma: तद्
POS: pron
विश्वस्य
Lemma: विश्व
POS: pron
जननीत्येवम्
Lemma: जननी
POS: f
जननीत्येवम्
Lemma: इति
POS: ind
जननीत्येवम्
Lemma: एवम्
POS: ind
अस्यार्थो
Lemma: इदम्
POS: pron
अस्यार्थो
Lemma: अर्थ
POS: mn
ऽनुभाष्यते
Lemma: अनुभाष्
POS: 1. P. • Verb: अनुभाष्यते
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.329.5. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.