Canonical Ref: MBh 12.224.32
Sanskrit (Devanāgarī)
प्रतिबुद्धो विकुरुते ब्रह्माक्षय्यं क्षपाक्षये । सृजते च महद्भूतं तस्माद्व्यक्तात्मकं मनः ॥
English Scholarly Translation
On the expiry of His night, Brahman, waking up modifies the indestructible intelligence by causing it to be overlaid with ignorance. He then causes Consciousness to spring up, whence originates Mind which is at one with the Manifest.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
प्रतिबुद्धो
Lemma: प्रतिबुध्
POS: 4. P.
विकुरुते
Lemma: विकृ
POS: 5. P. • Verb: विकुरुते
ब्रह्माक्षय्यं
Lemma: ब्रह्मन्
POS: n
ब्रह्माक्षय्यं
Lemma: अक्षय्य
POS: adj
क्षपाक्षये
Lemma: क्षपा
POS: f
क्षपाक्षये
Lemma: क्षय
POS: m
सृजते
Lemma: सृज्
POS: 2. P. • Verb: सृजते
च
Lemma: च
POS: ind
महद्
Lemma: महत्
POS: adj
भूतं
Lemma: भूत
POS: mn
तस्माद्
Lemma: तद्
POS: pron
व्यक्तात्मकं
Lemma: व्यक्त
POS: adj
व्यक्तात्मकं
Lemma: आत्मक
POS: adj
मनः
Lemma: मनस्
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.224.32. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.