Canonical Ref: MBh 12.210.12
Sanskrit (Devanāgarī)
संयोगलक्षणोत्पत्तिः कर्मजा गृह्यते यया । करणैः कर्मनिर्वृत्तैः कर्ता यद्यद्विचेष्टते । कीर्त्यते शब्दसंज्ञाभिः कोऽहमेषोऽप्यसाविति ॥
English Scholarly Translation
The creation is the result of relation between Prakriti and Purusha (the soul), but we understand it by action. All movements come through the senses by person. "Who, I, This" etc. are only wordily statements.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
संयोगलक्षणोत्पत्तिः
Lemma: संयोग
POS: m
संयोगलक्षणोत्पत्तिः
Lemma: लक्षण
POS: n
संयोगलक्षणोत्पत्तिः
Lemma: उत्पत्ति
POS: f
कर्मजा
Lemma: कर्मन्
POS: n
कर्मजा
Lemma: ज
POS: adj
गृह्यते
Lemma: ग्रह्
POS: 6. Ā. • Verb: गृह्यते
यया
Lemma: यद्
POS: pron
करणैः
Lemma: करण
POS: n
कर्मनिर्वृत्तैः
Lemma: कर्मन्
POS: n
कर्मनिर्वृत्तैः
Lemma: निर्वृत्
POS: 1. Ā.
कर्ता
Lemma: कर्तृ
POS: adj
यद्
Lemma: यद्
POS: pron
यद्
Lemma: यद्
POS: pron
विचेष्टते
Lemma: विचेष्ट्
POS: 1. Ā. • Verb: विचेष्टते
कीर्त्यते
Lemma: कीर्तय्
POS: 10. Ā. • Verb: कीर्त्यते
शब्दसंज्ञाभिः
Lemma: शब्द
POS: m
शब्दसंज्ञाभिः
Lemma: संज्ञा
POS: f
को
Lemma: क
POS: pron
ऽहम्
Lemma: मद्
POS: pron
एषो
Lemma: एतद्
POS: pron
ऽप्यसाविति
Lemma: अपि
POS: ind
ऽप्यसाविति
Lemma: अदस्
POS: pron
ऽप्यसाविति
Lemma: इति
POS: ind
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.210.12. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.