Canonical Ref: MBh 12.209.7
Sanskrit (Devanāgarī)
इन्द्रियाणां श्रमात्स्वप्नमाहुः सर्वगतं बुधाः । मनसस्तु प्रलीनत्वात्तत्तदाहुर्निदर्शनम् ॥
English Scholarly Translation
The learned says that it is on account of the senses being exhausted with fatigue, dreams are seen by all creatures. The mind, however, never becomes inactive and hence arise dreams. This considered as their principal cause.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
इन्द्रियाणां
Lemma: इन्द्रिय
POS: n
श्रमात्
Lemma: श्रम
POS: m
स्वप्नम्
Lemma: स्वप्न
POS: mn
आहुः
Lemma: अह्
POS: 1. P. • Verb: आहुः
सर्वगतं
Lemma: सर्व
POS: pron
सर्वगतं
Lemma: गम्
POS: 6. Ā.
बुधाः
Lemma: बुध
POS: adj
मनसस्तु
Lemma: मनस्
POS: n
मनसस्तु
Lemma: तु
POS: ind
प्रलीनत्वात्
Lemma: प्रली
POS: 4. P.
प्रलीनत्वात्
Lemma: त्व
POS: n
तत्
Lemma: तद्
POS: pron
तद्
Lemma: तद्
POS: pron
आहुर्
Lemma: अह्
POS: 1. P. • Verb: आहुः
निदर्शनम्
Lemma: निदर्शन
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.209.7. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.