Canonical Ref: MBh 12.180.10
Sanskrit (Devanāgarī)
जङ्गमानां हि सर्वेषां स्थावराणां तथैव च । आकाशं पवनोऽभ्येति ज्योतिस्तमनुगच्छति । तत्र त्रयाणामेकत्वं द्वयं भूमौ प्रतिष्ठितम् ॥
English Scholarly Translation
The breath that exists in all mobile and immobile objects mingles with space, and the heat which is in them follows that breath. These three (viz., space, air, and fair), mingle together. The other two (viz., water and earth), exist together in the shape of earth.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
जङ्गमानां
Lemma: जङ्गम
POS: adj
हि
Lemma: हि
POS: ind
सर्वेषां
Lemma: सर्व
POS: pron
स्थावराणां
Lemma: स्थावर
POS: adj
तथैव
Lemma: तथा
POS: ind
तथैव
Lemma: एव
POS: ind
च
Lemma: च
POS: ind
आकाशं
Lemma: आकाश
POS: mn
पवनो
Lemma: पवन
POS: m
ऽभ्येति
Lemma: अभी
POS: 4. Ā. • Verb: अभ्येति
ज्योतिस्तम्
Lemma: ज्योतिस्
POS: n
ज्योतिस्तम्
Lemma: तद्
POS: pron
अनुगच्छति
Lemma: अनुगम्
POS: 1. Ā. • Verb: अनुगच्छति
तत्र
Lemma: तत्र
POS: ind
त्रयाणाम्
Lemma: त्रि
POS: nr
एकत्वं
Lemma: एक
POS: pron
एकत्वं
Lemma: त्व
POS: n
द्वयं
Lemma: द्वय
POS: n
भूमौ
Lemma: भूमि
POS: f
प्रतिष्ठितम्
Lemma: प्रतिष्ठा
POS: 1. Ā.
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.180.10. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.