Canonical Ref: MBh 12.120.10
Sanskrit (Devanāgarī)
अर्थकामः शिखां राजा कुर्याद्धर्मध्वजोपमाम् । नित्यमुद्यतदण्डः स्यादाचरेच्चाप्रमादतः । लोके चायव्ययौ दृष्ट्वा वृक्षाद्वृक्षमिवाप्लवन् ॥
English Scholarly Translation
The king should always have the rod of Punishment uplifted in his hands. He should always levy taxes carefully after examining the incomes and expenses of his subjects, like men going to a full-grown palmyra for drawing juice.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अर्थकामः
Lemma: अर्थ
POS: mn
अर्थकामः
Lemma: काम
POS: m
शिखां
Lemma: शिखा
POS: f
राजा
Lemma: राजन्
POS: m
कुर्याद्
Lemma: कृ
POS: 2. Ā. • Verb: कुर्यात्
धर्मध्वजोपमाम्
Lemma: धर्म
POS: mn
धर्मध्वजोपमाम्
Lemma: ध्वज
POS: mn
धर्मध्वजोपमाम्
Lemma: उपम
POS: adj
नित्यम्
Lemma: नित्यम्
POS: ind
उद्यतदण्डः
Lemma: उद्यम्
POS: 6. P.
उद्यतदण्डः
Lemma: दण्ड
POS: mn
स्याद्
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: स्यात्
आचरेच्चाप्रमादतः
Lemma: आचर्
POS: 1. Ā. • Verb: आचरेत्
आचरेच्चाप्रमादतः
Lemma: च
POS: ind
आचरेच्चाप्रमादतः
Lemma: अप्रमाद
POS: m
लोके
Lemma: लोक
POS: m
चायव्ययौ
Lemma: च
POS: ind
चायव्ययौ
Lemma: आय
POS: m
चायव्ययौ
Lemma: व्यय
POS: m
दृष्ट्वा
Lemma: दृश्
POS: 6. P.
वृक्षाद्
Lemma: वृक्ष
POS: m
वृक्षम्
Lemma: वृक्ष
POS: m
इवाप्लवन्
Lemma: इव
POS: ind
इवाप्लवन्
Lemma: आप्लु
POS: 1. P.
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.120.10. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.