Ādiparva Adhyāya 144
आदिपर्व • अध्यायः 144
Ādiparva Adhyāya 144 of the classical Mahābhārata with 21 verses.
Total: 21 Verses
•
Citations: MBh 1.144.1–21
•
250 Lexicon Terms
ते वनेन वनं वीरा घ्नन्तो मृगगणान्बहून् । अपक्रम्य ययू राजंस्त्वरमाणा महारथाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
वनेन
वन [n]
वनं
वन [n]
वीरा
वीर [m]
घ्नन्तो
हन् [6. P.]
मृगगणान्
मृग [m]
मृगगणान्
गण [m]
बहून्
बहु [adj]
यं
यद् [pron]
पुत्रम्
पुत्र [m]
अष्टमं
अष्टम [adj]
राजंस्त्वं
राजन् [m]
राजंस्त्वं
त्वद् [pron]
पुरा
पुरा [ind]
मय्यजायिथाः
मद् [pron]
मय्यजायिथाः
जन् [4. P.]
मत्स्यांस्त्रिगर्तान्पाञ्चालान्कीचकानन्तरेण च । रमणीयान्वनोद्देशान्प्रेक्षमाणाः सरांसि च ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मत्स्यांस्त्रिगर्तान्
मत्स्य [m]
मत्स्यांस्त्रिगर्तान्
त्रिगर्त [m]
पाञ्चालान्
पाञ्चाल [m]
कीचकान्
कीचक [m]
अन्तरेण
अन्तर [adj]
च
च [ind]
रमणीयान्
रमणीय [adj]
वनोद्देशान्
वन [n]
वनोद्देशान्
उद्देश [m]
प्रेक्षमाणाः
प्रेक्ष् [1. P.]
सरांसि
सरस् [n]
च
च [ind]
जटाः कृत्वात्मनः सर्वे वल्कलाजिनवाससः । सह कुन्त्या महात्मानो बिभ्रतस्तापसं वपुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
जटाः
जटा [f]
कृत्वात्मनः
कृ [2. Ā.]
कृत्वात्मनः
आत्मन् [m]
सर्वे
सर्व [pron]
वल्कलाजिनवाससः
वल्कल [mn]
वल्कलाजिनवाससः
अजिन [n]
वल्कलाजिनवाससः
वासस् [n]
सह
सह [ind]
कुन्त्या
कुन्ती [f]
महात्मानो
महात्मन् [adj]
बिभ्रतस्तापसं
भृ [1. Ā.]
बिभ्रतस्तापसं
तापस [adj]
वपुः
वपुस् [n]
क्वचिद्वहन्तो जननीं त्वरमाणा महारथाः । क्वचिच्छन्देन गच्छन्तस्ते जग्मुः प्रसभं पुनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
क्वचिद्
क्वचिद् [ind]
वहन्तो
वह् [2. P.]
जननीं
जननी [f]
त्वरमाणा
त्वर् [1. P.]
महारथाः
महत् [adj]
महारथाः
रथ [m]
क्वचिच्
क्वचिद् [ind]
छन्देन
छन्द [m]
गच्छन्तस्ते
गम् [6. Ā.]
गच्छन्तस्ते
तद् [pron]
जग्मुः
गम् [6. Ā.]
प्रसभं
प्रसभम् [ind]
पुनः
पुनर् [ind]
ब्राह्मं वेदमधीयाना वेदाङ्गानि च सर्वशः । नीतिशास्त्रं च धर्मज्ञा ददृशुस्ते पितामहम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अध्यगीष्ट
अधिगा [3. Ā.]
स
तद् [pron]
वेदांश्च
वेद [m]
वेदांश्च
च [ind]
वेदाङ्गानि
वेदाङ्ग [n]
च
च [ind]
सर्वशः
सर्वशस् [ind]
नीतिशास्त्रं
नीति [f]
नीतिशास्त्रं
शास्त्र [n]
च
च [ind]
धर्मज्ञा
धर्म [mn]
धर्मज्ञा
ज्ञ [adj]
ददृशुस्ते
दृश् [6. P.]
ददृशुस्ते
तद् [pron]
पितामहम्
पितामह [m]
तेऽभिवाद्य महात्मानं कृष्णद्वैपायनं तदा । तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे सह मात्रा परंतपाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
ऽभिवाद्य
अभिवादय् [10. Ā.]
महात्मानं
महात्मन् [adj]
कृष्णद्वैपायनं
कृष्णद्वैपायन [m]
तदा
तदा [ind]
न
न [ind]
शेकुः
शक् [4. P.]
सहसा
सहस् [n]
गन्तुं
गम् [6. Ā.]
सह
सह [ind]
मात्रा
मातृ [f]
परंतपाः
परंतप [adj]
मयेदं मनसा पूर्वं विदितं भरतर्षभाः । यथा स्थितैरधर्मेण धार्तराष्ट्रैर्विवासिताः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मयेदं
मद् [pron]
मयेदं
इदम् [pron]
मनसा
मनस् [n]
पूर्वं
पूर्वम् [ind]
विदितं
विद् [6. Ā.]
भरतर्षभाः
भरत [m]
भरतर्षभाः
ऋषभ [m]
यथा
यथा [ind]
स्थितैर्
स्था [1. Ā.]
अधर्मेण
अधर्म [m]
धार्तराष्ट्रैर्
धार्तराष्ट्र [m]
विवासिताः
विवासय् [10. Ā.]
तद्विदित्वास्मि संप्राप्तश्चिकीर्षुः परमं हितम् । न विषादोऽत्र कर्तव्यः सर्वमेतत्सुखाय वः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तद्
तद् [pron]
विदित्वास्मि
विद् [6. Ā.]
विदित्वास्मि
अस् [2. P.]
सम्प्राप्तश्चिकीर्षुः
सम्प्राप् [5. Ā.]
सम्प्राप्तश्चिकीर्षुः
चिकीर्षु [adj]
परमं
परम [adj]
हितम्
हित [n]
न
न [ind]
विषादो
विषाद [m]
ऽत्र
अत्र [ind]
कर्तव्यः
कृ [2. Ā.]
सर्वम्
सर्व [pron]
एतत्
एतद् [pron]
सुखाय
सुख [n]
वः
त्वद् [pron]
समास्ते चैव मे सर्वे यूयं चैव न संशयः । दीनतो बालतश्चैव स्नेहं कुर्वन्ति बान्धवाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
समाप्ते
समाप् [5. Ā.]
दुष्कृते
दुष्कृत [n]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
यूयं
त्वद् [pron]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
न
न [ind]
संशयः
संशय [m]
दीनतो
दीन [adj]
बालतश्चैव
बाल [adj]
बालतश्चैव
च [ind]
बालतश्चैव
एव [ind]
स्नेहं
स्नेह [mn]
कुर्वन्ति
कृ [2. Ā.]
बान्धवाः
बान्धव [m]
तस्मादभ्यधिकः स्नेहो युष्मासु मम सांप्रतम् । स्नेहपूर्वं चिकीर्षामि हितं वस्तन्निबोधत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्माद्
तद् [pron]
अभ्यधिकः
अभ्यधिक [adj]
स्नेहो
स्नेह [mn]
युष्मासु
त्वद् [pron]
मम
मद् [pron]
सांप्रतम्
सांप्रतम् [ind]
स्नेहपूर्वं
स्नेह [mn]
स्नेहपूर्वं
पूर्वम् [ind]
चिकीर्षामि
चिकीर्ष् [Desid. Ā.]
हितं
हित [n]
वस्तन्
त्वद् [pron]
वस्तन्
तद् [pron]
निबोधत
निबुध् [4. P.]
इदं नगरमभ्याशे रमणीयं निरामयम् । वसतेह प्रतिच्छन्ना ममागमनकाङ्क्षिणः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इदं
इदम् [pron]
नगरम्
नगर [mn]
अभ्याशे
अभ्याश [m]
रमणीयं
रमणीय [adj]
निरामयम्
निरामय [adj]
वसतेह
वस् [2. P.]
वसतेह
इह [ind]
प्रतिच्छन्ना
प्रतिच्छद् [1. P.]
ममागमनकाङ्क्षिणः
मद् [pron]
ममागमनकाङ्क्षिणः
आगमन [n]
ममागमनकाङ्क्षिणः
काङ्क्षिन् [adj]
एवं स तान्समाश्वास्य व्यासः पार्थानरिंदमान् । एकचक्रामभिगतः कुन्तीमाश्वासयत्प्रभुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
स
तद् [pron]
तान्
तद् [pron]
समाश्वास्य
समाश्वासय् [10. Ā.]
व्यासः
व्यास [m]
पार्थान्
पार्थ [m]
अरिंदमान्
अरिंदम [adj]
एकचक्राम्
एकचक्रा [f]
अभिगतः
अभिगम् [1. Ā.]
कुन्तीम्
कुन्ती [f]
आश्वासयत्
आश्वासय् [10. Ā.]
प्रभुः
प्रभु [adj]
जीवपुत्रि सुतस्तेऽयं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः । पृथिव्यां पार्थिवान्सर्वान्प्रशासिष्यति धर्मराट् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वीरस्यैकस्य
वीर [m]
वीरस्यैकस्य
एक [pron]
विक्रान्तैर्
विक्रान्त [n]
धर्मपुत्रो
धर्मपुत्र [m]
युधिष्ठिरः
युधिष्ठिर [m]
पृथिव्यां
पृथिवी [f]
पार्थिवान्
पार्थिव [m]
सर्वान्
सर्व [pron]
प्रशासिष्यति
प्रशास् [2. Ā.]
धर्मराट्
धर्मराज् [m]
धर्मेण जित्वा पृथिवीमखिलां धर्मविद्वशी । भीमसेनार्जुनबलाद्भोक्ष्यत्ययमसंशयः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
धर्मेण
धर्म [mn]
जित्वा
जि [9. P.]
पृथिवीम्
पृथिवी [f]
अखिलां
अखिल [adj]
धर्मविद्
धर्म [mn]
धर्मविद्
विद् [adj]
वशी
वशिन् [adj]
भीमसेनार्जुनबलाद्
भीमसेन [m]
भीमसेनार्जुनबलाद्
अर्जुन [m]
भीमसेनार्जुनबलाद्
बल [mn]
भोक्ष्यत्ययम्
भुज् [6. P.]
भोक्ष्यत्ययम्
इदम् [pron]
असंशयः
असंशय [m]
पुत्रास्तव च माद्र्याश्च सर्व एव महारथाः । स्वराष्ट्रे विहरिष्यन्ति सुखं सुमनसस्तदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पाण्डोः
पाण्डु [m]
कुन्त्यां
कुन्ती [f]
च
च [ind]
माद्र्यां
माद्री [f]
च
च [ind]
पञ्च
पञ्चन् [adj]
पुत्रा
पुत्र [m]
महारथाः
महत् [adj]
महारथाः
रथ [m]
स्वराष्ट्रे
स्व [adj]
स्वराष्ट्रे
राष्ट्र [mn]
विहरिष्यन्तो
विहृ [1. Ā.]
भविष्यथ
भू [1. Ā.]
सबान्धवाः
स [ind]
सबान्धवाः
बान्धव [m]
यक्ष्यन्ति च नरव्याघ्रा विजित्य पृथिवीमिमाम् । राजसूयाश्वमेधाद्यैः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यक्ष्यन्ति
यज् [2. P.]
च
च [ind]
नरव्याघ्रा
नर [m]
नरव्याघ्रा
व्याघ्र [m]
विजित्य
विजि [1. Ā.]
पृथिवीम्
पृथिवी [f]
इमाम्
इदम् [pron]
ईजे
यज् [2. P.]
च
च [ind]
बहुभिः
बहु [adj]
सत्रैः
सत्त्र [n]
क्रतुभिर्
क्रतु [m]
भूरिदक्षिणैः
भूरि [adj]
भूरिदक्षिणैः
दक्षिणा [f]
अनुगृह्य सुहृद्वर्गं धनेन च सुखेन च । पितृपैतामहं राज्यमिह भोक्ष्यन्ति ते सुताः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अनुगृह्य
अनुग्रह् [9. Ā.]
सुहृद्वर्गं
सुहृद् [m]
सुहृद्वर्गं
वर्ग [m]
धनेन
धन [n]
च
च [ind]
सुखेन
सुख [n]
च
च [ind]
पितृपैतामहं
पितृपैतामह [adj]
राज्यम्
राज्य [n]
इह
इह [ind]
भोक्ष्यन्ति
भुज् [6. P.]
ते
त्वद् [pron]
सुताः
सुत [m]
एवमुक्त्वा निवेश्यैनान्ब्राह्मणस्य निवेशने । अब्रवीत्पार्थिवश्रेष्ठमृषिर्द्वैपायनस्तदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवम्
एवम् [ind]
उक्त्वा
वच् [2. P.]
निवेश्यैनान्
निवेशय् [10. Ā.]
निवेश्यैनान्
एनद् [pron]
ब्राह्मणस्य
ब्राह्मण [m]
निवेशने
निवेशन [n]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
पार्थिवश्रेष्ठम्
पार्थिव [m]
पार्थिवश्रेष्ठम्
श्रेष्ठ [adj]
ऋषिर्
ऋषि [m]
द्वैपायनस्तदा
द्वैपायन [m]
द्वैपायनस्तदा
तदा [ind]
इह मां संप्रतीक्षध्वमागमिष्याम्यहं पुनः । देशकालौ विदित्वैव वेत्स्यध्वं परमां मुदम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इह
इह [ind]
मां
मद् [pron]
सम्प्रतीक्षध्वम्
सम्प्रतीक्ष् [1. Ā.]
आगमिष्याम्यहं
आगम् [6. P.]
आगमिष्याम्यहं
मद् [pron]
पुनः
पुनर् [ind]
देशकालौ
देश [m]
देशकालौ
काल [m]
विदित्वैव
विद् [6. Ā.]
विदित्वैव
एव [ind]
वेत्स्यध्वं
विद् [2. Ā.]
परमां
परम [adj]
मुदम्
मुद् [f]
स तैः प्राञ्जलिभिः सर्वैस्तथेत्युक्तो नराधिप । जगाम भगवान्व्यासो यथाकाममृषिः प्रभुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
तैः
तद् [pron]
प्राञ्जलिभिः
प्राञ्जलि [adj]
सर्वैस्तथेत्युक्तो
सर्व [pron]
सर्वैस्तथेत्युक्तो
तथा [ind]
सर्वैस्तथेत्युक्तो
इति [ind]
सर्वैस्तथेत्युक्तो
वच् [2. P.]
नराधिप
नर [m]
नराधिप
अधिप [m]
जगाम
गम् [6. Ā.]
भगवान्
भगवत् [adj]
व्यासो
व्यास [m]
यथाकामम्
यथाकाम [adj]
ऋषिः
ऋषि [m]
प्रभुः
प्रभु [adj]