Canonical Ref: MBh 12.63.5
Sanskrit (Devanāgarī)
शूद्रो राजन्भवति ब्रह्मबन्धु;र्दुश्चारित्र्यो यश्च धर्मादपेतः । वृषलीपतिः पिशुनो नर्तकश्च; ग्रामप्रैष्यो यश्च भवेद्विकर्मा ॥
English Scholarly Translation
That wretch of a Brahmana, who neglects to satisfy his duties and whose conduct becomes wicked becomes, O king, a Shudra. The Brahmana, who marries a Shudra woman, who becomes vile in conduct or a dancer or a village servant or performs other unbecoming acts, becomes a Shudra.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
शूद्रो
Lemma: शूद्र
POS: m
राजन्
Lemma: राजन्
POS: m
भवति
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: भवति
ब्रह्मबन्धुर्
Lemma: ब्रह्मबन्धु
POS: m
दुश्चारित्र्यो
Lemma: दुश्चारित्र्य
POS: adj
यश्च
Lemma: यद्
POS: pron
यश्च
Lemma: च
POS: ind
धर्माद्
Lemma: धर्म
POS: mn
अपेतः
Lemma: अपे
POS: 2. Ā.
वृषलीपतिः
Lemma: वृषली
POS: f
वृषलीपतिः
Lemma: पति
POS: m
पिशुनो
Lemma: पिशुन
POS: adj
नर्तकश्च
Lemma: नर्तक
POS: m
नर्तकश्च
Lemma: च
POS: ind
ग्रामप्रैष्यो
Lemma: ग्राम
POS: mn
ग्रामप्रैष्यो
Lemma: प्रैष्य
POS: m
यश्च
Lemma: यद्
POS: pron
यश्च
Lemma: च
POS: ind
भवेद्
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: भवेत्
विकर्मा
Lemma: विकर्मन्
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.63.5. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.