Śalyaparva Adhyāya 45
शल्यपर्व • अध्यायः 45
Śalyaparva Adhyāya 45 of the classical Mahābhārata with 96 verses.
Total: 96 Verses
•
Citations: MBh 9.45.1–96
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 4 (Verses 30 shown)
शृणु मातृगणान्राजन्कुमारानुचरानिमान् । कीर्त्यमानान्मया वीर सपत्नगणसूदनान् ॥
English Translation
Vaishampayana said Listen now to the numbers of the mothers, those destroyers of foes, O hero that became the companions of Kumara, as I name them.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शृणु
श्रु [4. P.]
मातृगणान्
मातृ [f]
मातृगणान्
गण [m]
राजन्
राजन् [m]
कुमारानुचरान्
कुमार [m]
कुमारानुचरान्
अनुचर [m]
इमान्
इदम् [pron]
कीर्त्यमानान्मया
कीर्तय् [10. Ā.]
कीर्त्यमानान्मया
मद् [pron]
वीर
वीर [m]
सपत्नगणसूदनान्
सपत्न [m]
सपत्नगणसूदनान्
गण [m]
सपत्नगणसूदनान्
सूदन [adj]
यशस्विनीनां मातॄणां शृणु नामानि भारत । याभिर्व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिश्चराचराः ॥
English Translation
Listen, O, Bharata, to the names of those illustrious mothers. The mobile and immobile universe is permeated by those auspicious ones.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यशस्विनीनां
यशस्विन् [adj]
मातॄणां
मातृ [f]
शृणु
श्रु [4. P.]
नामानि
नामन् [n]
भारत
भारत [m]
याभिर्
यद् [pron]
व्याप्तास्त्रयो
व्याप् [5. Ā.]
व्याप्तास्त्रयो
त्रि [nr]
लोकाः
लोक [m]
कल्याणीभिश्चराचराः
कल्याण [adj]
कल्याणीभिश्चराचराः
चर [adj]
कल्याणीभिश्चराचराः
अचर [adj]
प्रभावती विशालाक्षी पलिता गोनसी तथा । श्रीमती बहुला चैव तथैव बहुपुत्रिका ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रभावती
प्रभावती [f]
विशालाक्षी
विशालाक्षी [f]
पलिता
पलिता [f]
गोनसी
गोनसी [f]
तथा
तथा [ind]
श्रीमती
श्रीमती [f]
बहुला
बहुला [f]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
तथैव
तथा [ind]
तथैव
एव [ind]
बहुपुत्रिका
बहुपुत्रिका [f]
अप्सुजाता च गोपाली बृहदम्बालिका तथा । जयावती मालतिका ध्रुवरत्ना भयंकरी ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अप्सुजाता
अप्सुजाता [f]
च
च [ind]
गोपाली
गोपाली [f]
बृहदम्बालिका
बृहदम्बालिका [f]
तथा
तथा [ind]
जयावती
जयावती [f]
मालतिका
मालतिका [f]
ध्रुवरत्ना
ध्रुवरत्ना [f]
भयंकरी
भयंकरी [f]
वसुदामा सुदामा च विशोका नन्दिनी तथा । एकचूडा महाचूडा चक्रनेमिश्च भारत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वसुदामा
वसुदामा [f]
सुदामा
सुदामा [f]
च
च [ind]
विशोका
विशोका [f]
नन्दिनी
नन्दिनी [f]
तथा
तथा [ind]
एकचूडा
एकचूडा [f]
महाचूडा
महाचूडा [f]
चक्रनेमिश्च
चक्रनेमि [f]
चक्रनेमिश्च
च [ind]
भारत
भारत [m]
उत्तेजनी जयत्सेना कमलाक्ष्यथ शोभना । शत्रुंजया तथा चैव क्रोधना शलभी खरी ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उत्तेजनी
उत्तेजनी [f]
जयत्सेना
जयत्सेना [f]
कमलाक्ष्यथ
कमलाक्षी [f]
कमलाक्ष्यथ
अथ [ind]
शोभना
शोभना [f]
शत्रुंजया
शत्रुंजया [f]
तथा
तथा [ind]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
क्रोधना
क्रोधना [f]
शलभी
शलभी [f]
खरी
खरी [f]
माधवी शुभवक्त्रा च तीर्थनेमिश्च भारत । गीतप्रिया च कल्याणी कद्रुला चामिताशना ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मार्जारशशवक्त्राश्च
मार्जार [m]
मार्जारशशवक्त्राश्च
शश [m]
मार्जारशशवक्त्राश्च
वक्त्र [n]
मार्जारशशवक्त्राश्च
च [ind]
दीर्घवक्त्राश्च
दीर्घ [adj]
दीर्घवक्त्राश्च
वक्त्र [n]
दीर्घवक्त्राश्च
च [ind]
भारत
भारत [m]
गीतप्रिया
गीतप्रिया [f]
च
च [ind]
कल्याणी
कल्याणी [f]
कद्रुला
कद्रुला [f]
चामिताशना
च [ind]
चामिताशना
अमिताशना [f]
मेघस्वना भोगवती सुभ्रूश्च कनकावती । अलाताक्षी वीर्यवती विद्युज्जिह्वा च भारत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मेघस्वना
मेघस्वना [f]
भोगवती
भोगवती [f]
सुभ्रूश्च
सुभ्रू [f]
सुभ्रूश्च
च [ind]
कनकावती
कनकावती [f]
अलाताक्षी
अलाताक्षी [f]
वीर्यवती
वीर्यवती [f]
विद्युज्जिह्वा
विद्युज्जिह्वा [f]
च
च [ind]
भारत
भारत [m]
पद्मावती सुनक्षत्रा कन्दरा बहुयोजना । संतानिका च कौरव्य कमला च महाबला ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पद्मावती
पद्मावती [f]
सुनक्षत्रा
सुनक्षत्रा [f]
कन्दरा
कन्दरा [f]
बहुयोजना
बहुयोजना [f]
संतानिका
संतानिक [mf]
च
च [ind]
कौरव्य
कौरव्य [m]
कमला
कमला [f]
च
च [ind]
महाबला
महाबला [f]
सुदामा बहुदामा च सुप्रभा च यशस्विनी । नृत्यप्रिया च राजेन्द्र शतोलूखलमेखला ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वसुदामा
वसुदामा [f]
सुदामा
सुदामा [f]
च
च [ind]
विशोका
विशोका [f]
नन्दिनी
नन्दिनी [f]
तथा
तथा [ind]
नृत्यप्रिया
नृत्यप्रिया [f]
च
च [ind]
राजेन्द्र
राजन् [m]
राजेन्द्र
इन्द्र [m]
शतोलूखलमेखला
शतोलूखलमेखला [f]
शतघण्टा शतानन्दा भगनन्दा च भामिनी । वपुष्मती चन्द्रशीता भद्रकाली च भारत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शतघण्टा
शतघण्टा [f]
शतानन्दा
शतानन्दा [f]
भगनन्दा
भगनन्दा [f]
च
च [ind]
भामिनी
भामिनी [f]
वपुष्मती
वपुष्मती [f]
चन्द्रशीता
चन्द्रशीता [f]
भद्रकाली
भद्रकाली [f]
च
च [ind]
भारत
भारत [m]
संकारिका निष्कुटिका भ्रमा चत्वरवासिनी । सुमङ्गला स्वस्तिमती वृद्धिकामा जयप्रिया ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
संकारिका
संकारिका [f]
निष्कुटिका
निष्कुटिका [f]
भ्रमा
भ्रमा [f]
चत्वरवासिनी
चत्वरवासिनी [f]
सुमङ्गला
सुमङ्गला [f]
स्वस्तिमती
स्वस्तिमती [f]
वृद्धिकामा
वृद्धिकामा [f]
जयप्रिया
जयप्रिया [f]
धनदा सुप्रसादा च भवदा च जलेश्वरी । एडी भेडी समेडी च वेतालजननी तथा । कण्डूतिः कालिका चैव देवमित्रा च भारत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
धनदा
धनदा [f]
सुप्रसादा
सुप्रसादा [f]
च
च [ind]
भवदा
भवदा [f]
च
च [ind]
जलेश्वरी
जलेश्वरी [f]
एडी
एडी [f]
भेडी
भेडी [f]
समेडी
समेडी [f]
च
च [ind]
वेतालजननी
वेतालजननी [f]
तथा
तथा [ind]
कण्डूतिः
कण्डूति [f]
कालिका
कालिका [f]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
देवमित्रा
देवमित्रा [f]
च
च [ind]
भारत
भारत [m]
लम्बसी केतकी चैव चित्रसेना तथा बला । कुक्कुटिका शङ्खनिका तथा जर्जरिका नृप ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
लम्बसी
लम्बसी [f]
केतकी
केतकी [f]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
चित्रसेना
चित्रसेना [f]
तथा
तथा [ind]
बला
बला [f]
कुक्कुटिका
कुक्कुटिका [f]
शङ्खनिका
शङ्खनिका [f]
तथा
तथा [ind]
जर्जरिका
जर्जरिका [f]
नृप
नृप [m]
कुण्डारिका कोकलिका कण्डरा च शतोदरी । उत्क्राथिनी जरेणा च महावेगा च कङ्कणा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कुण्डारिका
कुण्डारिका [f]
कोकलिका
कोकलिका [f]
कण्डरा
कण्डरा [f]
च
च [ind]
शतोदरी
शतोदरी [f]
उत्क्राथिनी
उत्क्राथिनी [f]
जरेणा
जरेणा [f]
च
च [ind]
महावेगा
महावेगा [f]
च
च [ind]
कङ्कणा
कङ्कणा [f]
मनोजवा कण्टकिनी प्रघसा पूतना तथा । खशया चुर्व्युटिर्वामा क्रोशनाथ तडित्प्रभा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मनोजवा
मनोजवा [f]
कण्टकिनी
कण्टकिनी [f]
प्रघसा
प्रघसा [f]
पूतना
पूतना [f]
तथा
तथा [ind]
खशया
खशया [f]
चुर्व्युटिर्
चुर्व्युटि [f]
वामा
वामा [f]
क्रोशनाथ
क्रोशना [f]
क्रोशनाथ
अथ [ind]
तडित्प्रभा
तडित्प्रभा [f]
मण्डोदरी च तुण्डा च कोटरा मेघवासिनी । सुभगा लम्बिनी लम्बा वसुचूडा विकत्थनी ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मण्डोदरी
मण्डोदरी [f]
च
च [ind]
तुण्डा
तुण्डा [f]
च
च [ind]
कोटरा
कोटरा [f]
मेघवासिनी
मेघवासिनी [f]
सुभगा
सुभगा [f]
लम्बिनी
लम्बिनी [f]
लम्बा
लम्बा [f]
वसुचूडा
वसुचूडा [f]
विकत्थनी
विकत्थनी [f]
ऊर्ध्ववेणीधरा चैव पिङ्गाक्षी लोहमेखला । पृथुवक्त्रा मधुरिका मधुकुम्भा तथैव च ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ऊर्ध्ववेणीधरा
ऊर्ध्ववेणीधरा [f]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
पिङ्गाक्षी
पिङ्गाक्षी [f]
लोहमेखला
लोहमेखला [f]
पृथुवक्त्रा
पृथुवक्त्रा [f]
मधुरिका
मधुरिका [f]
मधुकुम्भा
मधुकुम्भा [f]
तथैव
तथा [ind]
तथैव
एव [ind]
च
च [ind]
पक्षालिका मन्थनिका जरायुर्जर्जरानना । ख्याता दहदहा चैव तथा धमधमा नृप ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पक्षालिका
पक्षालिका [f]
मन्थनिका
मन्थनिका [f]
जरायुर्
जरायु [f]
जर्जरानना
जर्जरानना [f]
ख्याता
ख्या [4. P.]
दहदहा
दहदहा [f]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
तथा
तथा [ind]
धमधमा
धमधमा [f]
नृप
नृप [m]
खण्डखण्डा च राजेन्द्र पूषणा मणिकुण्डला । अमोचा चैव कौरव्य तथा लम्बपयोधरा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
खण्डखण्डा
खण्डखण्डा [f]
च
च [ind]
राजेन्द्र
राजन् [m]
राजेन्द्र
इन्द्र [m]
पूषणा
पूषणा [f]
मणिकुण्डला
मणिकुण्डला [f]
अमोचा
अमोचा [f]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
कौरव्य
कौरव्य [m]
तथा
तथा [ind]
लम्बपयोधरा
लम्बपयोधरा [f]
वेणुवीणाधरा चैव पिङ्गाक्षी लोहमेखला । शशोलूकमुखी कृष्णा खरजङ्घा महाजवा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ऊर्ध्ववेणीधरा
ऊर्ध्ववेणीधरा [f]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
पिङ्गाक्षी
पिङ्गाक्षी [f]
लोहमेखला
लोहमेखला [f]
शशोलूकमुखी
शशोलूकमुखी [f]
कृष्णा
कृष्णा [f]
खरजङ्घा
खरजङ्घा [f]
महाजवा
महाजवा [f]
शिशुमारमुखी श्वेता लोहिताक्षी विभीषणा । जटालिका कामचरी दीर्घजिह्वा बलोत्कटा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शिशुमारमुखी
शिशुमारमुखी [f]
श्वेता
श्वेता [f]
लोहिताक्षी
लोहिताक्षी [f]
विभीषणा
विभीषणा [f]
जटालिका
जटालिका [f]
कामचरी
कामचरी [f]
दीर्घजिह्वा
दीर्घजिह्वा [f]
बलोत्कटा
बलोत्कटा [f]
कालेडिका वामनिका मुकुटा चैव भारत । लोहिताक्षी महाकाया हरिपिण्डी च भूमिप ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कालेडिका
कालेडिका [f]
वामनिका
वामनिका [f]
मुकुटा
मुकुटा [f]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
भारत
भारत [m]
लोहिताक्षी
लोहिताक्षी [f]
महाकाया
महाकाया [f]
हरिपिण्डी
हरिपिण्डी [f]
च
च [ind]
भूमिप
भूमिप [m]
एकाक्षरा सुकुसुमा कृष्णकर्णी च भारत । क्षुरकर्णी चतुष्कर्णी कर्णप्रावरणा तथा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एकाक्षरा
एकाक्षरा [f]
सुकुसुमा
सुकुसुमा [f]
कृष्णकर्णी
कृष्णकर्णी [f]
च
च [ind]
भारत
भारत [m]
क्षुरकर्णी
क्षुरकर्णी [f]
चतुष्कर्णी
चतुष्कर्णी [f]
कर्णप्रावरणा
कर्णप्रावरणा [f]
तथा
तथा [ind]
चतुष्पथनिकेता च गोकर्णी महिषानना । खरकर्णी महाकर्णी भेरीस्वनमहास्वना ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
चतुष्पथनिकेता
चतुष्पथनिकेता [f]
च
च [ind]
गोकर्णी
गोकर्णी [f]
महिषानना
महिषानना [f]
खरकर्णी
खरकर्णी [f]
महाकर्णी
महाकर्णी [f]
भेरीस्वनमहास्वना
भेरीस्वनमहास्वना [f]
शङ्खकुम्भस्वना चैव भङ्गदा च महाबला । गणा च सुगणा चैव तथाभीत्यथ कामदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
चतुष्पथरता चैव भूतितीर्थान्यगोचरा । पशुदा वित्तदा चैव सुखदा च महायशाः । पयोदा गोमहिषदा सुविषाणा च भारत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रतिष्ठा सुप्रतिष्ठा च रोचमाना सुरोचना । गोकर्णी च सुकर्णी च ससिरा स्थेरिका तथा । एकचक्रा मेघरवा मेघमाला विरोचना ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एताश्चान्याश्च बहवो मातरो भरतर्षभ । कार्त्तिकेयानुयायिन्यो नानारूपाः सहस्रशः ॥
English Translation
These and many other mothers, O foremost of Bharata's race, numbering by thousands, of diverse forms, became the followers of Kartikeya.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथ
अथ [ind]
दर्भांश्च
दर्भ [m]
दर्भांश्च
च [ind]
वन्याश्च
वन्य [adj]
वन्याश्च
च [ind]
ओषधीर्
ओषधि [mf]
भरतर्षभ
भरत [m]
भरतर्षभ
ऋषभ [m]