Canonical Ref: KS 8.90
Metrical Form: रथोद्धता
Sanskrit (Devanāgarī)
स प्रियामुखरसं दिवानिशं हर्षवृद्धिजननं सिषेविषुः । दर्शनप्रणयिनामदृश्यतामाजगाम विजयानिवेदनात् ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
स इति । स हरो हर्षवृद्धिजननं सुखातिशयकारणं प्रियामुखरसं मदिरामृतं दिवा च निशि च दिवानिशम् । द्वन्द्वैकवद्भावः । सिसेविषुः सेवितुमिच्छुः सन् । विजयानाम्नी काचिद्देव्याः सखी तया निवेदितः । एतदर्थमागतेति ज्ञापितोऽपीत्यर्थः । दर्शनप्रणयिनामदृश्यतामाजगाम । दर्शनं न ददावित्यर्थः
अन्वयः:
हर्षवृद्धिजननं प्रियामुखरसं दिवानिशं सिसेविषुः (सन्) विजयानिवेदितः दर्शनप्रणयिनाम् अदृश्यताम् आजगाम ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
स
Lemma: तद्
POS: pron
प्रियामुखरसं
Lemma: प्रिया
POS: f
प्रियामुखरसं
Lemma: मुख
POS: n
प्रियामुखरसं
Lemma: रस
POS: mn
दिवानिशं
Lemma: दिवानिशम्
POS: ind
हर्षवृद्धिजननं
Lemma: हर्ष
POS: m
हर्षवृद्धिजननं
Lemma: वृद्धि
POS: f
हर्षवृद्धिजननं
Lemma: जनन
POS: adj
सिषेविषुः
Lemma: सिषेविषु
POS: adj
दर्शनप्रणयिनाम्
Lemma: दर्शन
POS: n
दर्शनप्रणयिनाम्
Lemma: प्रणयिन्
POS: adj
अदृश्यताम्
Lemma: अदृश्य
POS: adj
अदृश्यताम्
Lemma: ता
POS: f
आजगाम
Lemma: आगम्
POS: 6. P. • Verb: आजगाम
विजयानिवेदनात्
Lemma: विजया
POS: f
विजयानिवेदनात्
Lemma: निवेदन
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 8.90. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.