Canonical Ref: KS 6.80
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
यावदेतानि भूतानि स्थावराणि चराणि च । मातरं कल्पयन्त्येनामीशो हि जगतः पिता ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
यावन्तीति । स्थावराणि चराणि च यावन्त्येतानि भूतानि सन्तीति शेषः । सर्वाणि भूतानीत्यर्थः । एनां ते दुहितरं मातरं कल्पयन्तु । हि यस्मादीशो जगतः पिता । पितृदारेषु मातृभावो न्याय्य इति भावः
अन्वयः:
स्थावराणि चराणि च यावन्ति एतानि भूतानि एनां मातरं कल्पयन्तु, हि ईशो जगतः पिता ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
यावद्
Lemma: यावत्
POS: ind
एतानि
Lemma: एतद्
POS: pron
भूतानि
Lemma: भूत
POS: mn
स्थावराणि
Lemma: स्थावर
POS: adj
चराणि
Lemma: चर
POS: adj
च
Lemma: च
POS: ind
मातरं
Lemma: मातृ
POS: f
कल्पयन्त्य्
Lemma: कल्पय्
POS: 10. Ā. • Verb: कल्पयन्ति
एनाम्
Lemma: एनद्
POS: pron
ईशो
Lemma: ईश
POS: m
हि
Lemma: हि
POS: ind
जगतः
Lemma: जगन्त्
POS: n
पिता
Lemma: पितृ
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.80. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.