Canonical Ref: KS 6.77
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
योगिनो यं विचिन्वन्ति क्षेत्राभ्यन्तरवर्तिनम् । अनावृत्तिभयं यस्य पदमाहुर्मनीषिणः ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
योगिन इति । योगिनोऽध्यात्मवेदिनः क्षेत्राभ्यन्तरवर्तिनं शरीरान्तश्चरं सर्वभूतान्तर्यामिणम् । परमात्मस्वरूपिणमित्यर्थः । `क्षेत्रं पत्नीशरीरयोः` इत्यमरः (अ.को.3|3|188) । यं शंभुं विचिन्वन्ति मृगयन्ते, मनीषिणो विद्वांसो यस्य शंभोः पदं स्थानमविद्यमानमावृत्तेः पुनः संसारापत्तेर्भयं यत्र तत्तथाभूतमाहुः
अन्वयः:
योगिनः क्षेत्राऽभ्यन्तरवरवर्तिनं यं विचिन्वन्ति, मनीषिणो यस्य पदम् अनावृत्तिभयम् आहुः ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
योगिनो
Lemma: योगिन्
POS: m
यं
Lemma: यद्
POS: pron
विचिन्वन्ति
Lemma: विचि
POS: 5. P. • Verb: विचिन्वन्ति
क्षेत्राभ्यन्तरवर्तिनम्
Lemma: क्षेत्र
POS: mn
क्षेत्राभ्यन्तरवर्तिनम्
Lemma: अभ्यन्तर
POS: adj
क्षेत्राभ्यन्तरवर्तिनम्
Lemma: वर्तिन्
POS: adj
अनावृत्तिभयं
Lemma: अनावृत्ति
POS: f
अनावृत्तिभयं
Lemma: भय
POS: n
यस्य
Lemma: यद्
POS: pron
पदम्
Lemma: पद
POS: mn
आहुर्
Lemma: अह्
POS: 1. P. • Verb: आहुः
मनीषिणः
Lemma: मनीषिन्
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.77. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.