Canonical Ref: KS 6.5
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
आप्लुतास्तीरमन्दारकुसुमोत्किरवीचिषु । आकाशगङ्गास्रोतस्सु दिङ्नागमदगन्धिषु ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
आप्लुता इति । उत्किरन्ति विक्षिपन्तीत्युत्किराः । `इगुपधे-` त्यादिना कप्रत्ययः । तीरे ये मन्दाराः कल्पवृक्षास्तेषां कुसुमानामुत्किरा वीचयस्तरङ्गा येषां तेषु दिङ्नागानां दिग्गजानां मदगन्धो येष्विति तथोक्तेषु व्योमगङ्गाप्रवाहेष्वाकाशगङ्गास्रोतःस्वाप्लुताः स्नाताः ।
अन्वयः:
तीरमन्दारकुसुमोत्किरवीचिषु दिङ्नागमदगन्धिषु व्योमगङ्गाप्रवाहेषु आप्लुताः (ते प्रादुरासन्) ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
आप्लुतास्
Lemma: आप्लु
POS: 1. P.
तीरमन्दारकुसुमोत्किरवीचिषु
Lemma: तीर
POS: n
तीरमन्दारकुसुमोत्किरवीचिषु
Lemma: मन्दार
POS: m
तीरमन्दारकुसुमोत्किरवीचिषु
Lemma: कुसुम
POS: n
तीरमन्दारकुसुमोत्किरवीचिषु
Lemma: उत्किर
POS: adj
तीरमन्दारकुसुमोत्किरवीचिषु
Lemma: वीचि
POS: mf
आकाशगङ्गास्रोतस्सु
Lemma: आकाशगङ्गा
POS: f
आकाशगङ्गास्रोतस्सु
Lemma: स्रोतस्
POS: n
दिङ्नागमदगन्धिषु
Lemma: दिङ्नाग
POS: m
दिङ्नागमदगन्धिषु
Lemma: मद
POS: m
दिङ्नागमदगन्धिषु
Lemma: गन्धि
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.5. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.