Canonical Ref: KS 6.11
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
तेषां मध्यगता साध्वी पत्युः पादार्पितेक्षणा । साक्षादिव तपःसिद्धिर्बभासे बह्वरुन्धती ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
तेषामिति । तेषामृषीणां मध्यगता साध्वी पतिव्रता । अत एव पत्युर्वसिष्ठस्य पादयोरर्पितेक्षणा निविष्टदृष्टिररुन्धती साक्षात्प्रत्यक्षा तपःसिद्धिरिव तेषामेवति शेषः । तेषां मध्यगतेति लिङ्गवचनादिसाम्यादियमुपमा । बहु भूयिष्ठं बभासे भाति स्म
अन्वयः:
तेषां मध्यगता साध्वी पत्युः पादाऽर्पितेक्षणा अरुन्धती साक्षात् तपःसिद्धिः इव बहु बभासे ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तेषां
Lemma: तद्
POS: pron
मध्यगता
Lemma: मध्य
POS: n
मध्यगता
Lemma: गम्
POS: 6. Ā.
साध्वी
Lemma: साधु
POS: adj
पत्युः
Lemma: पति
POS: m
पादार्पितेक्षणा
Lemma: पाद
POS: m
पादार्पितेक्षणा
Lemma: अर्पय्
POS: 10. Ā.
पादार्पितेक्षणा
Lemma: ईक्षण
POS: n
साक्षाद्
Lemma: साक्षात्
POS: ind
इव
Lemma: इव
POS: ind
तपःसिद्धिर्
Lemma: तपस्
POS: n
तपःसिद्धिर्
Lemma: सिद्धि
POS: f
बभासे
Lemma: भास्
POS: 1. Ā. • Verb: बभासे
बह्व्
Lemma: बहु
POS: adj
अरुन्धती
Lemma: अरुन्धती
POS: f
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.11. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.