Canonical Ref: VR 2.21.16
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
आसां राम सपत्नीनां वस्तुं मध्ये न मे क्षमम् । नय मामपि काकुत्स्थ वनं वन्यं मृगीं यथा । यदि ते गमने बुद्धिः कृता पितुरपेक्षया ॥
Roman Transliteration (IAST)
āsāṃ rāma sapatnīnāṃ vastuṃ madhye na me kṣamam | naya māmapi kākutstha vanaṃ vanyaṃ mṛgīṃ yathā | yadi te gamane buddhiḥ kṛtā piturapekṣayā ||
English Scholarly Translation
Oh Rāma, I shall not be able to live amongst these co-wives, if are you resolved to go to the forest for the discharge of your father's behest; do you take me with you, Oh Kākutstha, like to a wild hind.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
आसां
Lemma: इदम्
POS: pron
राम
Lemma: राम
POS: m
सपत्नीनां
Lemma: सपत्नी
POS: f
वस्तुं
Lemma: वस्
POS: 2. P.
मध्ये
Lemma: मध्य
POS: n
न
Lemma: न
POS: ind
मे
Lemma: मद्
POS: pron
क्षमम्
Lemma: क्षम
POS: adj
नय
Lemma: नी
POS: 2. P. • Verb: नय
माम्
Lemma: मद्
POS: pron
अपि
Lemma: अपि
POS: ind
काकुत्स्थ
Lemma: काकुत्स्थ
POS: m
वनं
Lemma: वन
POS: n
वन्यां
Lemma: वन्य
POS: adj
मृगीं
Lemma: मृगी
POS: f
यथा
Lemma: यथा
POS: ind
यदि
Lemma: यदि
POS: ind
ते
Lemma: त्वद्
POS: pron
गमने
Lemma: गमन
POS: n
बुद्धिः
Lemma: बुद्धि
POS: f
कृता
Lemma: कृ
POS: 2. Ā.
पितुर्
Lemma: पितृ
POS: m
अपेक्षया
Lemma: अपेक्षा
POS: f
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.21.16. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.