Canonical Ref: VR 4.34.23
Metrical Form: पुष्पिताग्रा = [१२: ननरय] १,३ + [१२: नजजरग] २,४
Sanskrit (Devanāgarī)
तव हि मुखमिदं निरीक्ष्य कोपा;त्क्षतजनिभे नयने निरीक्षमाणाः । हरिवरवनिता न यान्ति शान्तिं; प्रथमभयस्य हि शङ्किताः स्म सर्वाः ॥
Roman Transliteration (IAST)
tava hi mukhamidaṃ nirīkṣya kopā;tkṣatajanibhe nayane nirīkṣamāṇāḥ | harivaravanitā na yānti śāntiṃ; prathamabhayasya hi śaṅkitāḥ sma sarvāḥ ||
English Scholarly Translation
Seeing this your face wrought up with wrath, and your eyes appearing like red sores, the wives of the best of monkeys experience no peace, and they are agitated by the fear that exercised them of late.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तव
Lemma: त्वद्
POS: pron
हि
Lemma: हि
POS: ind
मुखम्
Lemma: मुख
POS: n
इदं
Lemma: इदम्
POS: pron
निरीक्ष्य
Lemma: निरीक्ष्
POS: 1. P.
कोपात्
Lemma: कोप
POS: m
क्षतजनिभे
Lemma: क्षतज
POS: n
क्षतजनिभे
Lemma: निभ
POS: adj
नयने
Lemma: नयन
POS: n
निरीक्षमाणाः
Lemma: निरीक्ष्
POS: 1. P.
हरिवरवनिता
Lemma: हरि
POS: m
हरिवरवनिता
Lemma: वर
POS: adj
हरिवरवनिता
Lemma: वनिता
POS: f
न
Lemma: न
POS: ind
यान्ति
Lemma: या
POS: 2. Ā. • Verb: यान्ति
शान्तिं
Lemma: शान्ति
POS: f
प्रथमभयस्य
Lemma: प्रथम
POS: adj
प्रथमभयस्य
Lemma: भय
POS: n
हि
Lemma: हि
POS: ind
शङ्किताः
Lemma: शङ्क्
POS: 1. P.
स्म
Lemma: स्म
POS: ind
सर्वाः
Lemma: सर्व
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 4.34.23. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.