Canonical Ref: RV 2.17
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
स पल्वलोत्तीर्णवराहयूथान्यावासवृक्षोन्मुखबर्हिणानि । ययौ मृगाध्यासितशाद्वलानि श्यामायमानानि वनानि पश्यन् ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
स इति॥ स राजा। पल्वलेभ्योऽल्पजलाशयभ्य उत्तीर्णानि निर्गतानि वराहाणां यूथानि कुलानि येषु तानि। बर्हाण्येषां सन्तीति बर्हिणा मयूराः। `मयूरो बर्हिणो बर्ही` इत्यमरः (अ.को.2|5|32)। फलबर्हाभ्यामिनच्प्रत्ययो वक्तव्यः। आवासवृक्षा णामुन्मुखा बर्हिणा येषु तानि श्यामायमानानि वराहबर्हिणादिमलिनिम्ना श्यामानि। श्यामानि भवन्तीति श्यामायमानानि। `लोहितादिडाज्भ्यः क्यष्` (पा.3।1।13) इति क्यष्प्रत्ययः। `वा क्यषः` (पा.1।3।90) इत्यात्मनेपदे शानच्। मृगैरध्यासिता अधिष्ठिताः शाद्वला येषु तानि। शादाः शष्पाण्येषु देशेषु सन्तीति शाद्वलाः शष्पश्यामदेशाः। `शाद्वलः शादहरिते` इत्यमरः (अ.को.2|1|11)। `शादः कर्दमशष्पयोः` इति विश्वः। `नडशादादूङ्वलच्` (पा.4।2।88)इति ड्वलच्प्रत्ययः। वनानि पश्यन्ययौ ॥
Canonical CTS URN Reference
Raghuvaṁśam, RV 2.17. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.