Skip to main content
Search
NC
Naiṣadhīyacaritam • Chapter 14

Canto 14

चतुर्दशः सर्गः

Canto 14 of Naiṣadhīyacaritam.

Total: 101 Verses • Citations: NC 14.1–101 • 1 Lexicon Terms • Page 3 of 4 (Verses 30 shown)
NC 14.61 उपजातिः
मायानलत्वं त्यजतो निलीनैः पूर्वैरहंपूर्विकया मघोनः । भीमोद्भवासात्त्विकभावशोभा दिदृक्षयेवाविरभावि नेत्रैः ॥
NC 14.62 उपजातिः
गोत्रानुकूलत्वभवे विवाहे तत्प्रातिकूल्यादिव गोत्रशत्रुः । पुरश्चकार प्रवरं वरं यमायन्सखायं ददृशे तया सः ॥
NC 14.63 उपजातिः
स्वकामसंमोहमहान्धकारनिर्वापमिच्छन्निव दीपिकाभिः । उद्गत्वरीभिश्छुरितं वितेने निजं वपुर्वायुसखः शिखाभिः ॥
NC 14.64 उपजातिः
पत्यौ वृते भीमजया न वह्नावह्ना स्वमह्नाय निजुह्नुवे यः । जनादपत्रप्य स हा सहायस्तस्य प्रकाशोऽभवदप्रकाशः ॥
NC 14.65 उपजातिः
सदण्डमालक्तकनेत्रचण्डं तमःकिरं कायमधत्त कालः । तत्कालमन्तःकरणं नृपाणामध्यासितुं कोप इवोपनम्रः ॥
NC 14.66 उपजातिः
दृग्गोचरोऽभूदथ चित्रगुप्तः कायस्थ उच्चैर्गुण एतदीयः । ऊर्ध्वं तु पत्त्रस्य मषीद एको मषेर्ददञ्चोपरि पत्त्रमन्यः ॥
NC 14.67 उपजातिः
तस्यां मनोबन्धविमोचनस्य कृतस्य तत्कालमिव प्रचेताः । पाशं दधानः करबद्धवासं विभुर्बभावाप्यमवाप्य देहम् ॥
NC 14.68 उपजातिः
सहद्वितीयः स्त्रियमभ्युपेयादेवं स दुर्बुध्य नयोपदेशम् । अन्यां सभार्यः कथमृच्छतीति जलाधिपोऽभूदसहाय एव ॥
NC 14.69 उपजातिः
देव्यापि दिव्याऽनु तनुः प्रकाशीकृता मुदश्चक्रभृतः सृजन्ती । अनिह्नुतैस्तामवधार्य चिह्नैस्तद्वाचि बाला शिथिलाद्भुताभूत् ॥
NC 14.70 उपजातिः
विलोकके नायकमेलकेऽस्मिन्रूपान्यताकौतुकदर्शिभिस्तैः । बाधा बतेन्द्रादिभिरिन्द्रजालविद्याविदां वृत्तिवधाद्व्यधायि ॥
NC 14.71 उपजातिः
विलोक्य तावाप्तदुरापकामौ परस्परप्रेमरसाभिरामौ । अथ प्रभुः प्रीतमना बभाषे जाम्बूनदोर्वीधरसार्वभौमः ॥
NC 14.72 उपजातिः
वैदर्भि दत्तस्तव तावदेष वरो दुरापः पृथिवीश एव । दूत्यं तु यत्त्वं कृतवानमायं नल प्रसादस्त्वयि तन्ममायम् ॥
NC 14.73 उपजातिः
प्रत्यक्षलक्ष्यामवलम्ब्य मूर्तिं हुतानि यज्ञेषु तवोपभोक्ष्ये । संशेरतेऽस्माभिरवीक्ष्य भुक्तं मखं हि मन्त्राधिकदेवभावे ॥
NC 14.74 उपजातिः
भवानपि त्वद्दयितापि शेषे सायुज्यमासादयतं शिवाभ्याम् । प्रेत्यास्मि कीदृग्भवितेति चिन्ता संतापमन्तस्तनुते हि जन्तोः ॥
NC 14.75 उपजातिः
तवोपवाराणसि नामचिह्नं वासाय पारेसि पुरं पुरास्ति । निर्वातुमिच्छोरपि तत्र भैमीसंभोगसंकोचभियाधिकाशि ॥
NC 14.76 उपजातिः
धूमावलिश्मश्रु ततः सुपर्वा मुखं मखास्वादविदां तमूचे । कामं मदीक्षामयकामधेनोः पयायतामभ्युदयस्त्वदीयः ॥
NC 14.77 उपजातिः
या दाहपाकौपयिकी तनुर्मे भूयात्त्वदिच्छावशवर्तिनी सा । तया पराभूततनोरनङ्गात्तस्याः प्रभुः सन्नधिकस्त्वमेधि ॥
NC 14.78 उपजातिः
अस्तु त्वया साधितमन्नमीनरसादि पीयूषरसातिशायि । यद्भूप विद्मस्तव सूपकारक्रियासु कौतूहलशालि शीलम् ॥
NC 14.79 उपजातिः
वैवस्वतोऽपि स्वत एव देवस्तुष्टस्तमाचष्ट धराधिराजम् । वरप्रदानाय तवावदानैश्चिरं मदीया रसनोद्धुरेयम् ॥
NC 14.80 उपजातिः
सर्वाणि शस्त्राणि तवाङ्गचक्रैराविर्भवन्तु त्वयि शत्रुजैत्रे । अवाप्यमस्मादधिकं न किंचिज्जागर्ति वीरव्रतदीक्षितानाम् ॥
NC 14.81 उपजातिः
कृच्छ्रं गतस्यापि दशाविपाकं धर्मान्न चेतः स्खलतु त्वदीयम् । अमुञ्चतः पुण्यमनन्यभक्तेः स्वहस्तवास्तव्य इव त्रिवर्गः ॥
NC 14.82 उपेन्द्रवज्रा
स्मिताञ्चितां वाचमवोचदेनं प्रसन्नचेता नृपतिं प्रचेताः । प्रदाय भैमीमधुना वरौ तु ददामि तद्यौतककौतुकेन ॥
NC 14.83 उपजातिः
यत्राभिलाषस्तव तत्र देशे नन्वस्तु धन्वन्यपि तूर्णमर्णः । आपो वहन्तीह हि लोकयात्रां यथा न भूतानि तथाऽपराणि ॥
NC 14.84 उपेन्द्रवज्रा
प्रसारितापः शुचिभानुनास्तु मरुः समुद्रत्वमपि प्रपद्य । भवन्मनस्कारलवोद्गमेन क्रमेलकानां निलयः पुरेव ॥
NC 14.85 उपजातिः
अम्लानिरामोदभरश्च दिव्यः पुष्पेषु भूयाद्भवदङ्गसङ्गात् । दृष्टं प्रसूनोपमया मयान्यन्न धर्मशर्मोभयकर्मठं यत् ॥
NC 14.86 उपजातिः
वाग्देवतापि स्मितपूर्वमुर्वीसुपर्वराजं रभसाद्बभाषे । त्वत्प्रेयसीसंमदमाचरन्त्या मत्किं न किंचिद्ग्रहणोचितं ते ॥
NC 14.87 इन्द्रवज्रा
अर्थो विनैवार्थनयोपसीदन्नाल्पोऽपि धीरैरवधीरणीयः । मान्येन मन्ये विधिना वितीर्णः स प्रीतिदायो बहु मन्तुमर्हः ॥
NC 14.88 शिखरिणी
अवामावामार्धे सकलमुभयाकारघटनाद्द्विधाभूतं रूपं भगवदभिधेयं भवति यत् । तदन्तर्मन्त्रं मे स्मरहरमयं सेन्दुममलं निराकारं शश्वज्जप नरपते सिध्यतु सते ॥
NC 14.89 शार्दूलविक्रीडितम्
सर्वाङ्गीणरसामृतस्तिमितया वाचा स वाचस्पतिः स स्वर्गीयमृगीदृशामपि वशीकाराय मारायते । यस्मै यः स्पृहयत्यनेन स तदेवाप्नोति इं भूयसा येनायं हृदये स्थितः सुकृतिना मन्मन्त्रचिन्तामणिः ॥
NC 14.90 स्रग्धरा
पुष्पैरभ्यर्च्य गन्धादिभिरपि सुभगैश्चारुहंसेन मां चेन्निर्यान्तीं मन्त्रमूर्तिं जपति मयि मतिं न्यस्य मय्येव भक्तः । तत्प्राप्ते वत्सरान्ते शिरसि करमसौ यस्य कस्यापि धत्ते सोऽपि श्लोकानकाण्डे रचयति रुचिरान्कौतुकं दृश्यमस्याः ॥
← Previous (Ch. 13) Full Table of Contents Next (Ch. 15) →