Araṇyakaparva (Vanaparva) Adhyāya 13
अरण्यकपर्व • अध्यायः 13
Araṇyakaparva (Vanaparva) Adhyāya 13 of the classical Mahābhārata with 121 verses.
Total: 121 Verses
•
Citations: MBh 3.13.1–121
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 5 (Verses 30 shown)
भोजाः प्रव्रजिताञ्श्रुत्वा वृष्णयश्चान्धकैः सह । पाण्डवान्दुःखसंतप्तान्समाजग्मुर्महावने ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भोजाः
भोज [m]
प्रव्रजिताञ्श्रुत्वा
प्रव्रज् [1. Ā.]
प्रव्रजिताञ्श्रुत्वा
श्रु [4. P.]
वृष्णयश्
वृष्णि [m]
चान्धकैः
च [ind]
चान्धकैः
अन्धक [m]
सह
सह [ind]
पाण्डवान्
पाण्डव [m]
दुःखसंतप्तान्
दुःख [n]
दुःखसंतप्तान्
संतप् [4. Ā.]
समाजग्मुर्
समागम् [6. P.]
महावने
महत् [adj]
महावने
वन [n]
पाञ्चालस्य च दायादा धृष्टकेतुश्च चेदिपः । केकयाश्च महावीर्या भ्रातरो लोकविश्रुताः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पाञ्चालस्य
पाञ्चाल [m]
च
च [ind]
दायादा
दायाद [m]
धृष्टकेतुश्
धृष्टकेतु [m]
च
च [ind]
चेदिपः
चेदिप [m]
गार्हपत्या
गार्हपत्य [m]
नाकचराः
नाकचर [m]
पितरो
पितृ [m]
लोकविश्रुताः
लोक [m]
लोकविश्रुताः
विश्रु [5. Ā.]
वने तेऽभिययुः पार्थान्क्रोधामर्शसमन्विताः । गर्हयन्तो धार्तराष्ट्रान्किं कुर्म इति चाब्रुवन् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वने
वन [n]
ते
तद् [pron]
ऽभिययुः
अभिया [2. P.]
पार्थान्
पार्थ [m]
क्रोधामर्शसमन्विताः
क्रोध [m]
क्रोधामर्शसमन्विताः
आमर्श [m]
क्रोधामर्शसमन्विताः
समन्वित [adj]
गर्हयन्तो
गर्हय् [10. Ā.]
धार्तराष्ट्रान्
धार्तराष्ट्र [m]
किं
क [pron]
कुर्म
कृ [2. Ā.]
इति
इति [ind]
चाब्रुवन्
च [ind]
चाब्रुवन्
ब्रू [2. Ā.]
वासुदेवं पुरस्कृत्य सर्वे ते क्षत्रियर्षभाः । परिवार्योपविविशुर्धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तद्
तद् [pron]
वित्तं
वित्त [n]
ददृशुः
दृश् [6. P.]
सर्वे
सर्व [pron]
समेताः
समे [2. P.]
क्षत्रियर्षभाः
क्षत्रिय [m]
क्षत्रियर्षभाः
ऋषभ [m]
उवाच
वच् [2. P.]
परमप्रीतो
परम [adj]
परमप्रीतो
प्री [9. Ā.]
धर्मराजो
धर्मराज [m]
युधिष्ठिरः
युधिष्ठिर [m]
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्च दुरात्मनः । दुःशासनचतुर्थानां भूमिः पास्यति शोणितम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
दुर्योधनः
दुर्योधन [m]
कर्णः
कर्ण [m]
शकुनिश्चापि
शकुनि [m]
शकुनिश्चापि
च [ind]
शकुनिश्चापि
अपि [ind]
सौबलः
सौबल [m]
दुःशासनचतुर्थानां
दुःशासन [m]
दुःशासनचतुर्थानां
चतुर्थ [adj]
भूमिः
भूमि [f]
पास्यति
पा [1. Ā.]
शोणितम्
शोणित [n]
ततः सर्वेऽभिषिञ्चामो धर्मराजं युधिष्ठिरम् । निकृत्योपचरन्वध्य एष धर्मः सनातनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
निमित्ते
निमित्त [n]
कस्मिंश्चिद्
कश्चित् [pron]
धर्मराजो
धर्मराज [m]
युधिष्ठिरः
युधिष्ठिर [m]
सर्वम्
सर्व [pron]
आहृत्य
आहृ [1. Ā.]
कर्तव्यम्
कृ [2. Ā.]
एष
एतद् [pron]
धर्मः
धर्म [mn]
सनातनः
सनातन [adj]
पार्थानामभिषङ्गेण तथा क्रुद्धं जनार्दनम् । अर्जुनः शमयामासा दिधक्षन्तमिव प्रजाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पार्थानाम्
पार्थ [m]
अभिषङ्गेण
अभिषङ्ग [m]
तथा
तथा [ind]
क्रुद्धं
क्रुध् [4. Ā.]
जनार्दनम्
जनार्दन [m]
अर्जुनः
अर्जुन [m]
शमयामास
शमय् [10. Ā.]
दिधक्षन्तम्
दिधक्ष् [Desid. Ā.]
इव
इव [ind]
प्रजाः
प्रजा [f]
संक्रुद्धं केशवं दृष्ट्वा पूर्वदेहेषु फल्गुनः । कीर्तयामास कर्माणि सत्यकीर्तेर्महात्मनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
संक्रुद्धं
संक्रुध् [4. Ā.]
केशवं
केशव [m]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
पूर्वदेहेषु
पूर्व [pron]
पूर्वदेहेषु
देह [mn]
फल्गुनः
फल्गुन [m]
तस्य
तद् [pron]
विस्तीर्णयशसः
विस्तृ [9. P.]
विस्तीर्णयशसः
यशस् [n]
सत्यकीर्तेर्
सत्य [adj]
सत्यकीर्तेर्
कीर्ति [f]
महात्मनः
महात्मन् [adj]
पुरुषस्याप्रमेयस्य सत्यस्यामिततेजसः । प्रजापतिपतेर्विष्णोर्लोकनाथस्य धीमतः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अव्ययस्याप्रमेयस्य
अव्यय [adj]
अव्ययस्याप्रमेयस्य
अप्रमेय [adj]
सत्यस्य
सत्य [adj]
च
च [ind]
तथाग्रतः
तथा [ind]
तथाग्रतः
अग्रतस् [ind]
प्रजापतिपतेर्
प्रजापति [m]
प्रजापतिपतेर्
पति [m]
विष्णोर्
विष्णु [m]
लोकनाथस्य
लोक [m]
लोकनाथस्य
नाथ [m]
धीमतः
धीमत् [adj]
दश वर्षसहस्राणि यत्रसायंगृहो मुनिः । व्यचरस्त्वं पुरा कृष्ण पर्वते गन्धमादने ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
चचार
चर् [1. Ā.]
पृथिवीं
पृथिवी [f]
सर्वां
सर्व [pron]
यत्र
यत्र [ind]
सायंगृहो
सायंगृह [adj]
मुनिः
मुनि [m]
व्यचरस्
विचर् [1. Ā.]
त्वं
त्वद् [pron]
पुरा
पुरा [ind]
कृष्ण
कृष्ण [m]
पर्वते
पर्वत [mn]
गन्धमादने
गन्धमादन [m]
दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च । पुष्करेष्ववसः कृष्ण त्वमपो भक्षयन्पुरा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अश्वमेधसहस्राणि
अश्वमेध [m]
अश्वमेधसहस्राणि
सहस्र [mn]
वाजपेयशतानि
वाजपेय [mn]
वाजपेयशतानि
शत [mn]
च
च [ind]
पुष्करेष्ववसः
पुष्कर [n]
पुष्करेष्ववसः
वस् [2. P.]
कृष्ण
कृष्ण [m]
त्वम्
त्वद् [pron]
अपो
अप् [m]
भक्षयन्
भक्षय् [10. Ā.]
पुरा
पुरा [ind]
ऊर्ध्वबाहुर्विशालायां बदर्यां मधुसूदन । अतिष्ठ एकपादेन वायुभक्षः शतं समाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ऊर्ध्वबाहुर्
ऊर्ध्व [adj]
ऊर्ध्वबाहुर्
बाहु [mf]
विशालायां
विशाल [adj]
बदर्यां
बदरी [f]
मधुसूदन
मधुसूदन [m]
अतिष्ठ
स्था [1. Ā.]
एकपादेन
एक [pron]
एकपादेन
पाद [m]
वायुभक्षः
वायुभक्ष [m]
शतं
शत [mn]
समाः
समा [f]
अपकृष्टोत्तरासङ्गः कृशो धमनिसंततः । आसीः कृष्ण सरस्वत्यां सत्रे द्वादशवार्षिके ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अपरो
अपर [pron]
ऽल्पबलप्राणः
अल्प [adj]
ऽल्पबलप्राणः
बल [mn]
ऽल्पबलप्राणः
प्राण [m]
कृशो
कृश [adj]
धमनिसंततः
धमनिसंतत [adj]
आसीः
अस् [2. P.]
कृष्ण
कृष्ण [m]
सरस्वत्यां
सरस्वती [f]
सत्त्रे
सत्त्र [n]
द्वादशवार्षिके
द्वादशन् [adj]
द्वादशवार्षिके
वार्षिक [adj]
प्रभासं चाप्यथासाद्य तीर्थं पुण्यजनोचितम् । तथा कृष्ण महातेजा दिव्यं वर्षसहस्रकम् । आतिष्ठस्तप एकेन पादेन नियमे स्थितः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रभासं
प्रभास [mn]
चाप्यथासाद्य
च [ind]
चाप्यथासाद्य
अपि [ind]
चाप्यथासाद्य
अथ [ind]
चाप्यथासाद्य
आसादय् [10. Ā.]
तीर्थं
तीर्थ [mn]
पुण्यजनोचितम्
पुण्य [adj]
पुण्यजनोचितम्
जन [m]
पुण्यजनोचितम्
उचित [adj]
तथा
तथा [ind]
कृष्ण
कृष्ण [m]
महातेजा
महत् [adj]
महातेजा
तेजस् [n]
दिव्यं
दिव्य [adj]
वर्षसहस्रकम्
वर्ष [mn]
वर्षसहस्रकम्
सहस्रक [n]
आतिष्ठस्
आस्था [1. Ā.]
तप
तपस् [n]
एकेन
एक [pron]
पादेन
पाद [m]
नियमे
नियम [m]
स्थितः
स्था [1. Ā.]
क्षेत्रज्ञः सर्वभूतानामादिरन्तश्च केशव । निधानं तपसां कृष्ण यज्ञस्त्वं च सनातनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
क्षेत्रज्ञः
क्षेत्रज्ञ [m]
सर्वभूतानाम्
सर्व [pron]
सर्वभूतानाम्
भूत [mn]
आदिर्
आदि [m]
अन्तश्
अन्त [m]
च
च [ind]
केशव
केशव [m]
निधानं
निधान [n]
तपसां
तपस् [n]
कृष्ण
कृष्ण [m]
यज्ञस्
यज्ञ [m]
त्वं
त्वद् [pron]
च
च [ind]
सनातनः
सनातन [adj]
निहत्य नरकं भौममाहृत्य मणिकुण्डले । प्रथमोत्पादितं कृष्ण मेध्यमश्वमवासृजः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
निहत्य
निहन् [2. Ā.]
नरकं
नरक [m]
भौमम्
भौम [adj]
आहृत्य
आहृ [1. Ā.]
मणिकुण्डले
मणि [m]
मणिकुण्डले
कुण्डल [n]
प्रथमोत्पादितं
प्रथम [adj]
प्रथमोत्पादितं
उत्पादय् [10. Ā.]
कृष्ण
कृष्ण [m]
मेध्यम्
मेध्य [adj]
अश्वम्
अश्व [m]
अवासृजः
अवसृज् [6. Ā.]
कृत्वा तत्कर्म लोकानामृषभः सर्वलोकजित् । अवधीस्त्वं रणे सर्वान्समेतान्दैत्यदानवान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कृत्वा
कृ [2. Ā.]
तत्
तद् [pron]
कर्म
कर्मन् [n]
लोकानाम्
लोक [m]
ऋषभः
ऋषभ [m]
सर्वलोकजित्
सर्व [pron]
सर्वलोकजित्
लोक [m]
सर्वलोकजित्
जित् [adj]
अवधीस्
वध् [4. P.]
त्वं
त्वद् [pron]
रणे
रण [m]
सर्वान्
सर्व [pron]
समेतान्
समे [2. P.]
दैत्यदानवान्
दैत्य [m]
दैत्यदानवान्
दानव [m]
ततः सर्वेश्वरत्वं च संप्रदाय शचीपतेः । मानुषेषु महाबाहो प्रादुर्भूतोऽसि केशव ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
सर्वेश्वरत्वं
सर्व [pron]
सर्वेश्वरत्वं
ईश्वर [m]
सर्वेश्वरत्वं
त्व [n]
च
च [ind]
सम्प्रदाय
सम्प्रदा [3. P.]
शचीपतेः
शचीपति [m]
मानुषेषु
मानुष [m]
महाबाहो
महत् [adj]
महाबाहो
बाहु [mf]
प्रादुर्भूतो
प्रादुर्भू [1. P.]
ऽसि
अस् [2. P.]
केशव
केशव [m]
स त्वं नारायणो भूत्वा हरिरासीः परंतप । ब्रह्मा सोमश्च सूर्यश्च धर्मो धाता यमोऽनलः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
त्वं
त्वद् [pron]
नारायणो
नारायण [m]
भूत्वा
भू [1. Ā.]
हरिर्
हरि [m]
आसीः
अस् [2. P.]
परंतप
परंतप [adj]
ब्रह्मा
ब्रह्मन् [m]
सोमश्
सोम [m]
च
च [ind]
सूर्यश्
सूर्य [m]
च
च [ind]
धर्मो
धर्म [mn]
धाता
धातृ [m]
यमो
यम [m]
ऽनलः
अनल [m]
वायुर्वैश्रवणो रुद्रः कालः खं पृथिवी दिशः । अजश्चराचरगुरुः स्रष्टा त्वं पुरुषोत्तम ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वायुर्
वायु [m]
वैश्रवणो
वैश्रवण [m]
रुद्रः
रुद्र [m]
कालः
काल [m]
खं
ख [n]
पृथिवी
पृथिवी [f]
दिशः
दिश् [f]
अजश्
अज [m]
चराचरगुरुः
चराचर [n]
चराचरगुरुः
गुरु [m]
स्रष्टा
स्रष्टृ [m]
त्वं
त्वद् [pron]
पुरुषोत्तम
पुरुषोत्तम [m]
तुरायणादिभिर्देव क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः । अयजो भूरितेजा वै कृष्ण चैत्ररथे वने ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ईजे
यज् [2. P.]
च
च [ind]
बहुभिः
बहु [adj]
सत्रैः
सत्त्र [n]
क्रतुभिर्
क्रतु [m]
भूरिदक्षिणैः
भूरि [adj]
भूरिदक्षिणैः
दक्षिणा [f]
अयजो
यज् [2. P.]
भूरितेजा
भूरि [adj]
भूरितेजा
तेजस् [n]
वै
वै [ind]
कृष्ण
कृष्ण [m]
चैत्ररथे
चैत्ररथ [n]
वने
वन [n]
शतं शतसहस्राणि सुवर्णस्य जनार्दन । एकैकस्मिंस्तदा यज्ञे परिपूर्णानि भागशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शतं
शत [mn]
शतसहस्राणि
शत [mn]
शतसहस्राणि
सहस्र [mn]
सुवर्णस्य
सुवर्ण [n]
जनार्दन
जनार्दन [m]
एकैकस्मिंस्
एक [pron]
एकैकस्मिंस्
एक [pron]
तदा
तदा [ind]
यज्ञे
यज्ञ [m]
परिपूर्णानि
परिपृ [9. P.]
भागशः
भागशस् [ind]
अदितेरपि पुत्रत्वमेत्य यादवनन्दन । त्वं विष्णुरिति विख्यात इन्द्रादवरजो भुवि ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अदितेर्
अदिति [f]
अपि
अपि [ind]
पुत्रत्वम्
पुत्र [m]
पुत्रत्वम्
त्व [n]
एत्य
ए [2. P.]
यादवनन्दन
यादव [m]
यादवनन्दन
नन्दन [m]
त्वं
त्वद् [pron]
विष्णुर्
विष्णु [m]
इति
इति [ind]
विख्यात
विख्या [2. P.]
इन्द्राद्
इन्द्र [m]
अवरजो
अवरज [m]
भुवि
भू [f]
शिशुर्भूत्वा दिवं खं च पृथिवीं च परंतप । त्रिभिर्विक्रमणैः कृष्ण क्रान्तवानसि तेजसा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शिशुर्
शिशु [m]
भूत्वा
भू [1. Ā.]
दिवं
दिव् [m]
खं
ख [n]
च
च [ind]
पृथिवीं
पृथिवी [f]
च
च [ind]
परंतप
परंतप [adj]
त्रिभिर्
त्रि [nr]
विक्रमणैः
विक्रमण [n]
कृष्ण
कृष्ण [m]
क्रान्तवान्
क्रम् [4. P.]
असि
अस् [2. P.]
तेजसा
तेजस् [n]
संप्राप्य दिवमाकाशमादित्यसदने स्थितः । अत्यरोचश्च भूतात्मन्भास्करं स्वेन तेजसा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सम्प्राप्य
सम्प्राप् [5. Ā.]
दिवम्
दिव् [m]
आकाशम्
आकाश [mn]
आदित्यसदने
आदित्य [m]
आदित्यसदने
सदन [n]
स्थितः
स्था [1. Ā.]
अत्यरोचश्
अतिरुच् [1. P.]
च
च [ind]
भूतात्मन्
भूतात्मन् [m]
भास्करं
भास्कर [m]
स्वेन
स्व [adj]
तेजसा
तेजस् [n]
सादिता मौरवाः पाशा निसुन्दनरकौ हतौ । कृतः क्षेमः पुनः पन्थाः पुरं प्राग्ज्योतिषं प्रति ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सादिता
सादय् [10. Ā.]
मौरवाः
मौरव [adj]
पाशा
पाश [m]
निसुन्दनरकौ
निसुन्द [m]
निसुन्दनरकौ
नरक [m]
हतौ
हन् [6. P.]
कृतः
कृ [2. Ā.]
क्षेमः
क्षेम [adj]
पुनः
पुनर् [ind]
पन्थाः
पथिन् [m]
पुरं
पुर [n]
प्राग्ज्योतिषं
प्राग्ज्योतिष [n]
प्रति
प्रति [ind]
जारूथ्यामाहुतिः क्राथः शिशुपालो जनैः सह । भीमसेनश्च शैब्यश्च शतधन्वा च निर्जितः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
जारूथ्याम्
जारूथी [f]
आहुतिः
आहुति [f]
क्राथः
क्राथ [m]
शिशुपालो
शिशुपाल [m]
जनैः
जन [m]
सह
सह [ind]
भीमसेनश्
भीमसेन [m]
च
च [ind]
शैब्यश्
शैब्य [m]
च
च [ind]
शतधन्वा
शतधन्वन् [m]
च
च [ind]
निर्जितः
निर्जि [1. P.]
तथा पर्जन्यघोषेण रथेनादित्यवर्चसा । अवाक्षीर्महिषीं भोज्यां रणे निर्जित्य रुक्मिणम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सह
सह [ind]
तेनैव
तद् [pron]
तेनैव
एव [ind]
पुत्रेण
पुत्र [m]
तरुणादित्यवर्चसा
तरुण [adj]
तरुणादित्यवर्चसा
आदित्य [m]
तरुणादित्यवर्चसा
वर्चस् [n]
अवाक्षीर्
वह् [2. P.]
महिषीं
महिषी [f]
भोज्यां
भोज्या [f]
रणे
रण [m]
निर्जित्य
निर्जि [1. P.]
रुक्मिणम्
रुक्मिन् [m]
इन्द्रद्युम्नो हतः कोपाद्यवनश्च कशेरुमान् । हतः सौभपतिः शाल्वस्त्वया सौभं च पातितम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इन्द्रद्युम्नो
इन्द्रद्युम्न [m]
हतः
हन् [6. P.]
कोपाद्
कोप [m]
यवनश्
यवन [m]
च
च [ind]
कशेरुमान्
कशेरुमन्त् [m]
हतः
हन् [6. P.]
सौभपतिः
सौभ [m]
सौभपतिः
पति [m]
शाल्वस्
शाल्व [m]
त्वया
त्वद् [pron]
सौभं
सौभ [m]
च
च [ind]
पातितम्
पातय् [10. Ā.]