Sabhāparva Adhyāya 59
सभापर्व • अध्यायः 59
Sabhāparva Adhyāya 59 of the classical Mahābhārata with 13 verses.
Total: 13 Verses
•
Citations: MBh 2.59.1–13
•
250 Lexicon Terms
एहि क्षत्तर्द्रौपदीमानयस्व; प्रियां भार्यां संमतां पाण्डवानाम् । संमार्जतां वेश्म परैतु शीघ्र;मानन्दो नः सह दासीभिरस्तु ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एहि
ए [2. P.]
क्षत्तर्
क्षत्तृ [m]
द्रौपदीम्
द्रौपदी [f]
आनयस्व
आनी [1. Ā.]
प्रियां
प्रिय [adj]
भार्यां
भार्या [f]
संमतां
सम्मन् [8. Ā.]
पाण्डवानाम्
पाण्डव [m]
संमार्जतां
सम्मृज् [6. Ā.]
वेश्म
वेश्मन् [n]
परैतु
परे [2. P.]
शीघ्रम्
शीघ्रम् [ind]
आनन्दो
आनन्द [m]
नः
मद् [pron]
सह
सह [ind]
दासीभिर्
दासी [f]
अस्तु
अस् [2. P.]
दुर्विभाव्यं भवति त्वादृशेन; न मन्द संबुध्यसि पाशबद्धः । प्रपाते त्वं लम्बमानो न वेत्सि; व्याघ्रान्मृगः कोपयसेऽतिबाल्यात् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दुर्विभाव्यं
दुर्विभाव्य [adj]
भवति
भू [1. Ā.]
त्वादृशेन
त्वादृश [adj]
न
न [ind]
मन्द
मन्द [adj]
संबुध्यसि
सम्बुध् [4. P.]
पाशबद्धः
पाश [m]
पाशबद्धः
बन्ध् [4. P.]
प्रपाते
प्रपात [m]
त्वं
त्वद् [pron]
लम्बमानो
लम्ब् [1. P.]
न
न [ind]
वेत्सि
विद् [6. Ā.]
व्याघ्रान्मृगः
व्याघ्र [m]
व्याघ्रान्मृगः
मृग [m]
कोपयसे
कोपय् [10. Ā.]
ऽतिबाल्यात्
अति [ind]
ऽतिबाल्यात्
बाल्य [n]
आशीविषाः शिरसि ते पूर्णकोशा महाविषाः । मा कोपिष्ठाः सुमन्दात्मन्मा गमस्त्वं यमक्षयम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आशीविषाः
आशीविष [m]
शिरसि
शिरस् [n]
ते
त्वद् [pron]
पूर्णकोशा
पृ [9. Ā.]
पूर्णकोशा
कोश [mn]
महाविषाः
महत् [adj]
महाविषाः
विष [n]
मुञ्च
मुच् [6. Ā.]
वा
वा [ind]
नृपतीन्
नृपति [m]
सर्वान्मा
सर्व [pron]
सर्वान्मा
मा [ind]
गमस्त्वं
गम् [6. Ā.]
गमस्त्वं
त्वद् [pron]
यमक्षयम्
यम [m]
यमक्षयम्
क्षय [m]
न हि दासीत्वमापन्ना कृष्णा भवति भारत । अनीशेन हि राज्ञैषा पणे न्यस्तेति मे मतिः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
हि
हि [ind]
दासीत्वम्
दासी [f]
दासीत्वम्
त्व [n]
आपन्ना
आपद् [4. P.]
कृष्णा
कृष्णा [f]
भवति
भू [1. Ā.]
भारत
भारत [m]
अनीशेन
अनीश [adj]
हि
हि [ind]
राज्ञैषा
राजन् [m]
राज्ञैषा
एतद् [pron]
पणे
पण [m]
न्यस्तेति
न्यस् [2. P.]
न्यस्तेति
इति [ind]
मे
मद् [pron]
मतिः
मति [f]
अयं धत्ते वेणुरिवात्मघाती; फलं राजा धृतराष्ट्रस्य पुत्रः । द्यूतं हि वैराय महाभयाय; पक्वो न बुध्यत्ययमन्तकाले ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
के
क [pron]
तत्रान्ये
तत्र [ind]
तत्रान्ये
अन्य [pron]
कितवा
कितव [m]
दीव्यमाना
दीव् [4. Ā.]
विना
विना [ind]
राज्ञो
राजन् [m]
धृतराष्ट्रस्य
धृतराष्ट्र [m]
पुत्रैः
पुत्र [m]
द्यूतं
द्यूत [n]
हि
हि [ind]
वैराय
वैर [mn]
महाभयाय
महत् [adj]
महाभयाय
भय [n]
पक्वो
पक्व [adj]
न
न [ind]
बुध्यत्ययम्
बुध् [1. Ā.]
बुध्यत्ययम्
इदम् [pron]
अन्तकाले
अन्त [m]
अन्तकाले
काल [m]
नारुंतुदः स्यान्न नृशंसवादी; न हीनतः परमभ्याददीत । ययास्य वाचा पर उद्विजेत; न तां वदेद्रुशतीं पापलोक्याम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नारुंतुदः
नारुंतुद [adj]
स्यान्
अस् [2. P.]
न
न [ind]
नृशंसवादी
नृशंस [adj]
नृशंसवादी
वादिन् [adj]
न
न [ind]
हीनतः
हीन [adj]
परम्
पर [pron]
अभ्याददीत
अभ्यादा [3. Ā.]
ययास्य
यद् [pron]
ययास्य
इदम् [pron]
वाचा
वाच् [f]
पर
पर [pron]
उद्विजेत
उद्विज् [6. P.]
न
न [ind]
तां
तद् [pron]
वदेद्
वद् [1. Ā.]
रुशतीं
रुशत् [adj]
पापलोक्याम्
पाप [n]
पापलोक्याम्
लोक्य [adj]
समुच्चरन्त्यतिवादा हि वक्त्रा;द्यैराहतः शोचति रात्र्यहानि । परस्य नामर्मसु ते पतन्ति; तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अतिवादा
अतिवाद [m]
वक्त्रतो
वक्त्र [n]
निःसरन्ति
निःसृ [1. Ā.]
यैर्
यद् [pron]
आहतः
आहन् [2. Ā.]
शोचति
शुच् [6. P.]
रात्र्यहानि
रात्रि [f]
रात्र्यहानि
अहर् [n]
परस्य
पर [pron]
वै
वै [ind]
मर्मसु
मर्मन् [n]
ये
यद् [pron]
पतन्ति
पत् [1. Ā.]
तान्
तद् [pron]
पण्डितो
पण्डित [m]
नावसृजेत्
न [ind]
नावसृजेत्
अवसृज् [6. Ā.]
परेषु
पर [pron]
अजो हि शस्त्रमखनत्किलैकः; शस्त्रे विपन्ने पद्भिरपास्य भूमिम् । निकृन्तनं स्वस्य कण्ठस्य घोरं; तद्वद्वैरं मा खनीः पाण्डुपुत्रैः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अजो
अज [m]
हि
हि [ind]
शस्त्रम्
शस्त्र [n]
अखनत्
खन् [2. P.]
किलैकः
किल [ind]
किलैकः
एक [pron]
शस्त्रे
शस्त्र [n]
विपन्ने
विपद् [4. P.]
पद्भिर्
पद् [m]
अपास्य
अपास् [2. P.]
भूमिम्
भूमि [f]
निकृन्तनं
निकृन्तन [n]
स्वस्य
स्व [adj]
कण्ठस्य
कण्ठ [m]
घोरं
घोर [adj]
तद्वद्
तद्वत् [ind]
वैरं
वैर [mn]
मा
मा [ind]
खनीः
खन् [2. P.]
पाण्डुपुत्रैः
पाण्डु [m]
पाण्डुपुत्रैः
पुत्र [m]
न किंचिदीड्यं प्रवदन्ति पापं; वनेचरं वा गृहमेधिनं वा । तपस्विनं संपरिपूर्णविद्यं; भषन्ति हैवं श्वनराः सदैव ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
किंचिद्
कश्चित् [pron]
ईड्यं
ईड् [2. P.]
प्रवदन्ति
प्रवद् [1. Ā.]
पापं
पाप [adj]
वनेचरं
वनेचर [adj]
वा
वा [ind]
गृहमेधिनं
गृहमेधिन् [m]
वा
वा [ind]
तपस्विनं
तपस्विन् [m]
संपरिपूर्णविद्यं
संपरिपृ [9. P.]
संपरिपूर्णविद्यं
विद्या [f]
भषन्ति
भष् [1. Ā.]
हैवं
ह [ind]
हैवं
एवम् [ind]
श्वनराः
श्वनर [m]
सदैव
सदा [ind]
सदैव
एव [ind]
द्वारं सुघोरं नरकस्य जिह्मं; न बुध्यसे धृतराष्ट्रस्य पुत्र । त्वामन्वेतारो बहवः कुरूणां; द्यूतोदये सह दुःशासनेन ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
द्वारं
द्वार [n]
सुघोरं
सु [ind]
सुघोरं
घोर [adj]
नरकस्य
नरक [mn]
जिह्मं
जिह्म [adj]
न
न [ind]
बुध्यसे
बुध् [1. Ā.]
धृतराष्ट्रस्य
धृतराष्ट्र [m]
पुत्र
पुत्र [m]
त्वाम्
त्वद् [pron]
अन्वेतारो
अन्वि [2. P.]
बहवः
बहु [adj]
कुरूणां
कुरु [m]
द्यूतोदये
द्यूत [n]
द्यूतोदये
उदय [m]
सह
सह [ind]
दुःशासनेन
दुःशासन [m]
मज्जन्त्यलाबूनि शिलाः प्लवन्ते; मुह्यन्ति नावोऽम्भसि शश्वदेव । मूढो राजा धृतराष्ट्रस्य पुत्रो; न मे वाचः पथ्यरूपाः शृणोति ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मज्जन्त्यलाबूनि
मज्ज् [1. Ā.]
मज्जन्त्यलाबूनि
अलाबु [n]
शिलाः
शिला [f]
प्लवन्ते
प्लु [1. P.]
मुह्यन्ति
मुह् [4. Ā.]
नावो
नौ [f]
ऽम्भसि
अम्भस् [n]
शश्वद्
शश्वत् [ind]
एव
एव [ind]
मूढो
मुह् [4. Ā.]
राजा
राजन् [m]
धृतराष्ट्रस्य
धृतराष्ट्र [m]
पुत्रो
पुत्र [m]
न
न [ind]
मे
मद् [pron]
वाचः
वाच् [f]
पथ्यरूपाः
पथ्य [adj]
पथ्यरूपाः
रूप [n]
शृणोति
श्रु [4. P.]
अन्तो नूनं भवितायं कुरूणां; सुदारुणः सर्वहरो विनाशः । वाचः काव्याः सुहृदां पथ्यरूपा; न श्रूयन्ते वर्धते लोभ एव ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अन्तो
अन्त [m]
नूनं
नूनम् [ind]
भवितायं
भू [1. Ā.]
भवितायं
इदम् [pron]
कुरूणां
कुरु [m]
सुदारुणः
सु [ind]
सुदारुणः
दारुण [adj]
सर्वहरो
सर्व [pron]
सर्वहरो
हर [adj]
विनाशः
विनाश [m]
वाचः
वाच् [f]
काव्याः
काव्य [adj]
सुहृदां
सुहृद् [m]
पथ्यरूपा
पथ्य [adj]
पथ्यरूपा
रूप [n]
न
न [ind]
श्रूयन्ते
श्रु [4. P.]
वर्धते
वृध् [6. P.]
लोभ
लोभ [m]
एव
एव [ind]